ആധുനിക കേരളത്തിനായുള്ള ഒരു മികച്ച ബജറ്റ്

ആർ. രാംകുമാർ

കേരളത്തിന്റെ 2021-22 സാമ്പത്തിക വർഷത്തെ ബജറ്റ് തുടക്കത്തിൽ തന്നെ രണ്ട് പ്രധാന പരാമർശങ്ങൾ അർഹിക്കുന്നു. ഒന്ന്, കഴിഞ്ഞ നാലര വർഷത്തെ ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണിയുടെ ഭരണമികവ് നൽകിയ ആത്മവിശ്വാസം ബജറ്റിലുടനീളം കാണാം. രണ്ട്, കടുത്ത പ്രതിസന്ധികൾക്കിടയിലും കേരളത്തിന്റെ ഭാവിയെ കുറിച്ചുള്ള ഒരു മികച്ച പരിപ്രേക്ഷ്യവും അത് നടപ്പിൽ വരുത്തുന്നതിനുള്ള പ്രായോഗികതയിലൂന്നിയ ഒരു രീതിശാസ്ത്രവും ബജറ്റിൽ വ്യക്തമായി വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്. തികഞ്ഞ വിശ്വസ്തതയോടെയാണ് കേരളത്തിന്റെ സമ്പദ്ഘടന നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നത് എന്ന സന്ദേശം ജനങ്ങളേറ്റ് വാങ്ങും എന്നതിൽ സംശയമില്ല.

ഈ ബജറ്റ് അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത് ഒരു പ്രത്യേക ആഗോള-ദേശീയ സാഹചര്യത്തിലായിരുന്നു. ഒന്നാമതായി, മോഡി സർക്കാരിന്റെ അരാജക ഭരണവും യുക്തിരഹിത നയങ്ങളും മൂലം രാജ്യം മുഴുവനും പടർന്നു പിടിച്ച് കൊണ്ടിരിക്കുന്ന സാമ്പത്തിക മാന്ദ്യം കേരളത്തെയും ഉലച്ചിരിക്കുന്നതായാണ് സാമ്പത്തിക റിവ്യൂ കണക്കുകൾ കാണിക്കുന്നത്. ഭാരതത്തിൻറെ സാമ്പത്തിക വളർച്ച 2019-20 വർഷത്തിൽ കഴിഞ്ഞ വർഷത്തെ 6 ശതമാനത്തിൽ നിന്നും താണ് 3.9 ശതമാനമായി ഇടിഞ്ഞിരുന്നു. ഇതിന്റെ പ്രതിഫലനം കേരളത്തിലും കഴിഞ്ഞവർഷം ദൃശ്യമായി. നമ്മുടെ സാമ്പത്തിക വളർച്ച 2019-20 വർഷത്തിൽ അതിനു മുൻപത്തെ വർഷത്തെ 6.5 ശതമാനത്തിൽ നിന്നും കുറഞ്ഞു 3.5 ശതമാനമായി. നോട്ട് നിരോധനം നടപ്പിലാക്കിയ 2016 മുതൽ തന്നെ ദേശീയ തലത്തിലെ സാമ്പത്തിക വളർച്ച വലിയ തോതിൽ ഇടിയാൻ ആരംഭിച്ചിരുന്നു. പക്ഷെ അതിനോപ്പം കേന്ദ്രനികുതി വരുമാനം ഇടിഞ്ഞതുകൊണ്ട് സംസ്ഥാനത്തിന് ധനകാര്യകമ്മിഷൻ വഴിയുള്ള കേന്ദ്രധനസഹായവും കുറഞ്ഞു. ജിഎസ്ടി നഷ്ടപരിഹാരത്തുക പൂർണമായി നൽകുന്നതിന് കേന്ദ്രസർക്കാർ ഇപ്പോഴും തയ്യാറായിട്ടില്ല. ഇതിനൊക്കെ പുറമേ കേരളത്തിൻറെ പ്രത്യേക സാഹചര്യത്തിൽ 2018-ലെ മഹാപ്രളയവും 2019-ലെ അതി-കാലവർഷവും സാമ്പത്തികവളർച്ച തളർത്തുന്നതിൽ ഒരു പങ്കു വഹിച്ചു.

രണ്ടാമതായി, ആഗോളതലത്തിൽ തന്നെ കോവിദ് മഹാമാരി എല്ലാ സർക്കാരുകളുടെയും ബജറ്റുകളുടെ പ്രവചനങ്ങളെയും അനുമാനങ്ങളെയും തകർത്തുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഒട്ടു മിക്ക സമ്പദ്ഘടനകളും ഇന്ന് വരുമാനത്തിന് മുകളിൽ ചിലവുകൾ വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ നിർബന്ധിതരായിട്ടുണ്ട്. അതിൻറെ ഭാഗമായി ബജറ്റ് കമ്മികളും പൊതു കടങ്ങളും ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. ഒപ്പം, ഇനിയും അവസാനിച്ചിട്ടില്ലാത്ത മഹാമാരി ഭാവിയിലെ സമ്പദ്ഘടനയുടെ വളർച്ചാ-സാധ്യതകൾ എങ്ങിനെയാകും എന്നതിന്റെ സംബന്ധിച്ച് വലിയ അനിശ്ചിതത്വങ്ങളും ഉളവാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

മൂന്നാമതായി, നവകേരളത്തിൻറെ നിർമിതിയിലേക്കുള്ള ഏത് ആസൂത്രണ പരിപാടിയും മേൽപ്പറഞ്ഞ നിയന്ത്രണങ്ങൾക്കും പരിമിതികൾക്കും വിധേയമായി മാത്രമേ നമുക്ക് നടപ്പിൽ വരുത്താൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. നവകേരളത്തിൻറെ നിർമിതിയിലേക്ക് നമുക്ക് വലിയ തോതിലുള്ള മൂലധന നിക്ഷേപവും പശ്ചാത്തല സൗകര്യങ്ങളുടെ ഒരുക്കലും സ്വകാര്യ നിക്ഷേപവും ആവശ്യമുണ്ട്. ഇതോടൊപ്പം തന്നെ കേരളത്തിൻറെ ചരിത്രപരമായിട്ടുള്ള സാമൂഹ്യ രംഗത്തെ നേട്ടങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുകയും ആധുനികവൽക്കരിക്കുകയും വേണം. ഇതിനൊപ്പം ഉയർന്നു വന്നിട്ടുള്ള പുതിയ വിഷയങ്ങളാണ് ആണ് വയോജന-ക്ഷേമം, ഭിന്നശേഷി-ക്ഷേമം ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ-ക്ഷേമം തുടങ്ങിയ പുതിയ സാമൂഹ്യ ആവശ്യങ്ങൾ. ഇതിനൊക്കെ വേണ്ടി പുതിയ സാമ്പത്തിക വിഭവങ്ങൾ നമുക്ക് കണ്ടെത്തേണ്ടതുണ്ട്.

എന്നാൽ ഈ അനിശ്ചിതത്വങ്ങൾക്കിടയിലും സർക്കാരിൻറെ സമ്പദ്ഘടനയിൽ ഇടപെടാനുള്ള സാധ്യതകളെ മെച്ചപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ചില ഘടകങ്ങളുമുണ്ട്. ഒന്ന്, മെച്ചപ്പെട്ട സാമ്പത്തിക മാനേജ്മെൻറ്. വലിയ തോതിൽ കേരളത്തിന്റെ ധനകമ്മിയും റവന്യൂ കമ്മിയും, അതുപോലെ സംസ്ഥാന വരുമാനത്തിന്റെ ശതമാനമായി നോക്കുന്ന പൊതു കടഭാരവും, വർദ്ധിപ്പിച്ചിട്ടാണ് ഉമ്മൻ ചാണ്ടി സർക്കാർ അധികാരത്തിൽ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞു പോയത്. അങ്ങിനെ വലിയ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി ആയിരുന്നു ഈ സർക്കാർ അധികാരത്തിൽ വരുമ്പോൾ നിലനിന്നിരുന്നത്. എന്നാൽ കഴിഞ്ഞ നാലു വർഷത്തിൽ കേരളത്തിൻറെ ധനകമ്മിയും റവന്യൂ കമ്മിയും കുറച്ചു കൊണ്ട്, ഭാവിയിലെ ഒരു സാമ്പത്തിക വിഷമഘട്ടത്തിൽ ഇടപെടാനുള്ള സർക്കാരിൻറെ കഴിവിനേയും ഇടത്തിനെയും  മെച്ചപ്പെടുത്താൻ ഈ സർക്കാരിന് കഴിഞ്ഞു. കേരളത്തിന്റെ കടഭാരം കൂടി എന്നൊക്കെ കളവുകൾ തട്ടിവിടുന്ന പ്രതിപക്ഷം ഒരിക്കൽ പോലും ബജറ്റിലെ കമ്മി കണക്കുകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിട്ടല്ല സംസാരിച്ചിട്ടുള്ളത് എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. രണ്ട്, വരുമാനങ്ങൾ കുറഞ്ഞു നിൽക്കുന്ന അവസരത്തിലും മൂലധന ചിലവുകൾ വർദ്ധിപ്പിക്കാനായി ബജറ്റിന് പുറത്തുള്ള വിഭവസമാഹരണ സാധ്യതകളെ നൂതനമായ രീതിയിൽ കണ്ടെത്തുവാനും വിനിയോഗിക്കുവാനുമുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ഈ സർക്കാർ നടത്തി പോന്നിട്ടുണ്ട്. കിഫ്ബി പോലെയുള്ള പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ മൂലം 15 വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞു മാത്രം നടത്താൻ കഴിയുന്ന പല നിക്ഷേപങ്ങളും ഇപ്പോൾ തന്നെ നമുക്ക് ആരംഭിക്കുവാനും, ചിലത് പൂർത്തീകരിക്കുവാൻ തന്നെയും, സാധിച്ചു എന്നത് ഒരു ചെറിയ കാര്യമല്ല. ചുരുക്കത്തിൽ, ഉയർന്ന് വന്നിട്ടുള്ള പ്രതിസന്ധികളെ കാര്യക്ഷമമായി കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ ഈ അനുകൂലസന്ദർഭങ്ങൾ സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട് എന്നതിൽ സംശയമില്ല.

ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് നമ്മൾ 2021-22 വർഷത്തെ ബജറ്റിനെ പരിശോധിക്കുന്നത്. 2020-21 വർഷത്തെ കൊവിഡ് പ്രതിരോധത്തിന് നമ്മൾ നൽകിയ ശ്രദ്ധ മൂലം നമുക്ക് എടുക്കേണ്ടി വന്ന കടങ്ങൾ കാരണം കമ്മികൾ താൽക്കാലികമായി വർദ്ധിപ്പിക്കേണ്ടി വന്നു എന്ന് കണക്കുകൾ കാണിക്കുന്നു. റവന്യു കമ്മി 2.94 ശതമാനമായി ഉയർന്നു. ധനക്കമ്മി 4.25 ശതമാനമായി ഉയർന്നു. എന്നാൽ പെട്ടെന്ന് തന്നെ (അതായത് 2021-22 വർഷത്തിൽ തന്നെ) ധനദൃഡീകരണത്തിന്റെ പാതയിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചു വരണം എന്ന് ബജറ്റ് അടിവരയിട്ട് പറയുന്നു. എന്നാൽ മാത്രമേ ബജറ്റിന് പുറത്ത് നമ്മൾ നടത്തി കൊണ്ടിരിക്കുന്ന മൂലധന നിക്ഷേപ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ വിശ്വാസ്യത നിലനിർത്താൻ കഴിയൂ. അതിനാൽ 2021-22ലെ ധനക്കമ്മി 3.5 ശതമാനമായും പിന്നീട് 3 ശതമാനം തന്നെയായും കുറക്കാൻ കഴിയണം എന്നാണു ബജറ്റ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഇതിനായി റവന്യൂ വരുമാനം മെച്ചപ്പെടുത്താനും ബജറ്റ് ലക്ഷ്യമിടുന്നു. അതായത്, ഉത്തരവാദിത്വപ്പെട്ട ഒരു ധന നയമാണ് ബജറ്റിൽ പ്രതിഫലിച്ച് കാണുന്നത്.

എന്നാൽ, അതേ സമയം, കേരളത്തിന്റെ ഭാവി വികസന പ്രക്രിയയെ ആധുനികമായ രീതിയിൽ നിർവചിക്കാനും അതിന് വിഭവങ്ങൾ കണ്ടെത്താനുമുള്ള ശ്രമവും ബജറ്റിൽ കാണാം. എല്ലാ വിഷയങ്ങളും ഇവിടെ പ്രതിപാദിക്കാൻ കഴിയുകയില്ല. അതിനാൽ അഞ്ച് പ്രധാന വിഷയങ്ങൾ മാത്രം എടുക്കാം.

ആദ്യമായി, സാമൂഹ്യ മേഖല. കേരളത്തിലെ പുകൾപെറ്റ സാമൂഹ്യ മേഖലയെ കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്താനുള്ള ഒട്ടേറെ പുതിയ പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ ബജറ്റിലുണ്ട്. കോവിദ് പ്രതിരോധത്തിൽ മികച്ച പങ്ക് വഹിച്ച തദ്ദേശഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് 1000 കോടി രൂപ അധികമായി അനുവദിച്ചിരിക്കുന്നു. എല്ലാ ക്ഷേമ പെൻഷനുകളും 1600 രൂപയായി ഉയർത്തി. തൊഴിലുറപ്പ് തൊഴിലാളികൾക്കു ക്ഷേമനിധി സ്ഥാപിക്കും. നഗര മേഖലയിലെ അയ്യൻകാളി തൊഴിലുറപ്പ് പദ്ധതിക്ക് 200 കോടി രൂപ വകയിരുത്തിയിരിക്കുന്നു. ദാരിദ്ര്യം സമ്പൂർണ്ണമായി നിർമ്മാർജ്ജനം ചെയ്യും. ഇതിനായി ജനസംഖ്യയുടെ അഞ്ചു ശതമാനം വരെ വരുന്ന ഇവരെ കണ്ടെത്തി അവരെ ദാരിദ്ര്യത്തിൽ നിന്നും മോചിപ്പിക്കാൻ കുടുംബാധിഷ്ഠിത മൈക്രോ പ്ലാനുകൾ ഉണ്ടാക്കും; നടപ്പിൽ വന്നു കഴിഞ്ഞ വിശപ്പുരഹിത കേരളം പദ്ധതി ഇതിന്റെ ഭാഗമായി മാറും. അങ്ങിനെ ഓരോ കുടുംബത്തിനും 15 ലക്ഷം രൂപ വീതം കണ്ട് അഞ്ചു വർഷം കൊണ്ട് 6000-7000 കോടി രൂപയായിരിക്കും വിവിധ സ്കീമുകൾ വഴി ചെലവഴിക്കപ്പെടുക. ഭക്ഷ്യസുരക്ഷക്കും പ്രാധാന്യം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. നീല, വെള്ള കാർഡുകാരായ 50 ലക്ഷം കുടുംബങ്ങൾക്ക് അധികമായി 10 കിലോ വീതം അരി 15 രൂപ വിലയ്ക്ക് ലഭ്യമാക്കും. ലൈഫ് മിഷനിൽ നിന്ന് 40000 പട്ടികജാതി കുടുംബങ്ങൾക്കും 12000 പട്ടികവർഗ്ഗ കുടുംബങ്ങൾക്കും വീട് നൽകും. ദാരിദ്യ്രത്തോടൊപ്പം തന്നെ പ്രധാനമാണ് സാമൂഹ്യ അവശത. ഭിന്നശേഷിക്കാരുടെ ചികിത്സയ്ക്കും പരിചരണത്തിനും മാനസികാരോഗ്യത്തിനും രാജ്യത്തെ ആദ്യത്തെ പൂർണ്ണ ബാരിയർ ഫ്രീ സംസ്ഥാനമായി കേരളത്തെ ഉയർത്തുന്നതിനും പദ്ധതികൾ ബജറ്റിലുണ്ട്. അത് പോലെ തന്നെയാണ് വയോജനങ്ങൾക്കായുള്ള വയോജന ക്ലബ്ബ്കളും കുറഞ്ഞ വിലക്ക് മരുന്നുകൾ ലഭ്യമാക്കാനുള്ള പദ്ധതികളും.

രണ്ടാമതായി, ഭാരതമെമ്പാടും കാർഷിക സമരം കൊടുമ്പിരിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഈ കാലത്ത് രാജ്യത്തിന് തന്നെ മാതൃകയായി കേരളം മാറുകയാണ്. തറവില സമ്പ്രദായം തന്നെ നിർത്തലാക്കാൻ മോഡി സർക്കാർ ഒരുമ്പെടുമ്പോൾ, കേരളത്തിൽ റബ്ബറിന്റെ തറവില 150 രൂപയും നിന്ന് 170 രൂപയായി ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു. നെല്ലിന്റെ സംഭരണവില കിലോക്ക് 27 രൂപയിൽ നിന്ന് 28 രൂപയായി ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു (കേന്ദ്രസർക്കാർ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നത് കിലോക്ക് 18 രൂപ മാത്രം). നാളികേരത്തിന്റെ സംഭരണവില 27 രൂപയിൽ നിന്നും 32 രൂപയായി ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു. രാജ്യത്ത് തന്നെ ആദ്യമായി പച്ചക്കറികൾക്ക് തറവില പ്രഖ്യാപിച്ച് കഴിഞ്ഞു. പച്ചക്കറികളുടെ മെച്ചപ്പെട്ട സംഭരണം നടത്തുന്നതിന് തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങളുടെയും സഹകരണ സംഘങ്ങളുടെയും സഹായത്തോടെ കോ-ഓപ്പ് മാർട്ടുകൾ നിലവിൽ വരും. വയനാട് കാപ്പി ബ്രാൻഡിന്റെ ഉൽപ്പാദനം അടുത്ത മാസം ആരംഭിക്കും. ഇത് വഴി കാപ്പി കർഷകർക്കും തറവില സഹായം ലഭ്യമാക്കാൻ കഴിയും. ബ്രാന്റഡ് കോഫി ഉൽപ്പാദനത്തിനു സംഭരിക്കുന്ന കാപ്പിക്കുരുവിന് കിലോയ്ക്ക് 90 രൂപ തറവില നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇത് മാത്രമല്ല, ഏതു വിളയെടുത്താലും ഇന്ത്യയിൽ ഏറ്റവും ഉയർന്ന തോതിലുള്ള സബ്സിഡി കേരളത്തിലാണ്. കാർഷിക രംഗത്തെ മൂല്യവർദ്ധനവിനും നാളികേരത്തിലും കാപ്പിയിലും പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

മൂന്നാമതായി, അഭ്യസ്തവിദ്യർക്ക് തൊഴിൽ എന്ന മുദ്രാവാക്യമുയർത്തി ബജറ്റിൽ പ്രധാന പരിപാടികൾ പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. 3 ലക്ഷം ഇത്തരം തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കും. 20000 പേർക്ക് തൊഴിൽ ലഭിക്കുന്ന 2500 സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾ ഈ വർഷം ആരംഭിക്കും. വീടിനടുത്ത് പണിയെടുക്കുക (വർക്ക് നിയർ ഹോം) എന്ന സങ്കല്പമനുസരിച്ച് മുനിസിപ്പൽ തലങ്ങളിൽ 5000 സ്ക്വയർ ഫീറ്റെങ്കിലും കെട്ടിട സൗകര്യം ഏർപ്പാടാക്കിയാൽ അവ വർക്ക് സ്റ്റേഷനുകളായി രൂപാന്തരപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഒരു സ്കീം പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിനൊപ്പം വീട്ടിൽ തന്നെ പണിയെടുക്കുന്നതിനും (വർക്ക് ഫ്രം ഹോം) തൊഴിൽ സാധ്യതകൾ വർദ്ധിപ്പിക്കും. ഒരു ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്ഫോമിലേക്കു പ്രൊഫഷണലുകളുടെയും പരിശീലനം സിദ്ധിച്ചവരുടെയും വിവരങ്ങൾ ഏകീകരിച്ച് ലഭ്യമാക്കും. നൈപുണ്യ വികസനത്തിന് പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ നൽകും. അഭ്യസ്തവിദ്യാർക്കൊപ്പം അല്ലാത്തവർക്കും 5 ലക്ഷം തൊഴിൽ ലഭ്യമാക്കാനുള്ള പദ്ധതികളും ബജറ്റിലുണ്ട്. കാർഷിക മേഖലയിൽ 2 ലക്ഷം പേർക്കെങ്കിലും അധികമായി തൊഴിൽ നൽകും. കാർഷികേതര മേഖലയിൽ 3 ലക്ഷം അവിദഗ്ധ, വിദഗ്ധ തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കും. ഒപ്പം, പരമ്പരാഗത തൊഴിലാളികളുടെ തൊഴിൽ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനും വരുമാനം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും ഈ വ്യവസായങ്ങളുടെ നവീകരണത്തിന്റെയും വൈവിധ്യവൽക്കരണത്തിനും ശ്രദ്ധ നൽകും. ഏകദേശം 15000 കോടി രൂപയുടെ കിഫ്ബി പദ്ധതികൾ പൂർത്തീകരിക്കും. ഇത് വഴി തന്നെ നല്ല തോതിൽ തൊഴിലവസരങ്ങൾ പുതിയതായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെടും.

നാലാമതായി, കേരളത്തിനെ ഒരു ഡിജിറ്റൽ സമ്പദ്ഘടനയായി പരിവർത്തനം ചെയ്യണം. ഇതിനായി വിജ്ഞാന ഉത്പാദന രംഗവും വ്യവസായ രംഗവും തമ്മിൽ മെച്ചപ്പെട്ട രീതിയിൽ കൈകോർക്കാൻ കഴിയണം. എവിടെയൊക്കെ പുതിയ ഉത്പാദന സാമഗ്രികൾ വേണം എന്ന ധാരണയും ഏതൊക്കെ വിജ്ഞാന ഉത്പാദന സാധ്യതകൾ എവിടെയൊക്കെയുണ്ട് എന്നുള്ള അറിവും എല്ലാവർക്കും ലഭ്യമാകുന്ന സാഹചര്യം വേണം. വിജ്ഞാനത്തിനെ ഉത്പാദനത്തിന് ഉപയോഗപ്രദമാകുന്ന രീതിയിൽ മാറ്റിയെടുക്കാൻ ഒരു സ്റ്റാർട്ട്-അപ്പ് ആവാസ വ്യവസ്ഥ (ecosystem) വേണം. ഇത്തരത്തിലുള്ള മാറ്റങ്ങൾ വന്നാൽ മാത്രമേ നൂതന സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ കൂടുതൽ ഉത്പാദന മേഖലകളിൽ പ്രയോഗത്തിൽ കൊണ്ട് വരാൻ സാധിക്കൂ. അപ്പോൾ മാത്രമേ അഭ്യസ്തവിദ്യരെ നൈപുണ്യ പരിശീലനം നൽകി ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്ഫോം വഴി ആഗോള തൊഴിൽ വിപണിയുമായി ബന്ധപ്പെടുത്താൻ സാധിക്കൂ. പുതിയ തലമുറയിലെ തൊഴിൽ സേനയെ വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിനു വേണ്ടിയുള്ള ഇത്തരം ഒരു പദ്ധതി ഒരു ഫ്ലാഗ്ഷിപ് നയമായി തന്നെ ബജറ്റിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. കെ-ഫോൺ പദ്ധതി കൂടി ഫെബ്രുവരിയിൽ പൂർത്തീകരിക്കുമ്പോൾ ഇത്തരം ഒരു ഡിജിറ്റൽ സമ്പദ്ഘടന നിലവിൽ വരുന്നതിനുള്ള അടിസ്ഥാനപരമായ ഒരു പശ്ചാത്തല സൗകര്യം നിലവിൽ വന്നിരിക്കും. ബിപിഎൽ കുടുംബങ്ങൾക്ക് ഇന്റർനെറ്റ് സൗജന്യമായി ലഭിക്കും. ഇന്റർനെറ്റിന്റെ ഗുണനിലവാരം ഉയരും. ഒപ്പം തന്നെ, എല്ലാ ദരിദ്ര കുടുംബങ്ങളിലെയും കുട്ടികൾക്ക് 25 ശതമാനം സബ്‌സിഡിയോടെ ലാപ്‌ടോപ്പുകളും ലഭ്യമാക്കാൻ ബജറ്റ് ലക്ഷ്യമിടുന്നു. ഇതൊക്കെ വഴി നിലവിലുള്ള ഡിജിറ്റൽ ഡിവൈഡ് ഒരു പരിധി വരെ കുറച്ചു കൊണ്ട് വരാൻ കഴിയും എന്നാണു പ്രതീക്ഷ.

അഞ്ചാമതായി, ഈ വിജ്ഞാന വളർച്ചക്ക് ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയുടെ മികവ് കൂട്ടൽ അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. സ്‌കൂൾ രംഗത്തു നമ്മൾ കൈവരിച്ച നേട്ടങ്ങൾ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും കൈവരിക്കുക എന്ന പ്രധാന ലക്‌ഷ്യം ബജറ്റ് മുൻപോട്ടു വെക്കുന്നു.
കേരളത്തിലെ ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിലെ എൻറോൾമെന്റ് റേഷ്യോ ഇപ്പോഴത്തെ 37 ശതമാനത്തിൽ നിന്ന് 75 ശതമാനമായെങ്കിലും ഉയർത്തണം. ഇതിനായി 10 ശതമാനം സീറ്റ് വർദ്ധന, പുതിയ കോഴ്സുകൾ എന്നിവ വഴി 20000 പേർക്ക് അധിക പഠനസൗകര്യം ഒരുക്കും. ഗവേഷണ സൗകര്യങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തും. 150 അധ്യാപക തസ്തികകളെങ്കിലും പുതിയതായി അനുവദിക്കും. അഫിലിയേറ്റഡ് കോളജുകളിലെ ക്ലാസ് മുറികൾ മുഴുവൻ ഡിജിറ്റലൈസ് ചെയ്യും; ഇതിനായി 2000 കോടി രൂപയുടെ കിഫ്ബി ധനസഹായം ഉണ്ടാവും. സർവ്വകലാശാലകൾക്കുള്ളിൽ 30 മികവിന്റെ കേന്ദ്രങ്ങൾ കൊണ്ട് വരും. 500 പോസ്റ്റ് ഡോക്ടറൽ ഫെലോഷിപ്പുകൾ പുതിയതായി കൊണ്ട് വരും. വലിയ മാറ്റം തന്നെ കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്തുണ്ടാവും എന്ന് തീർച്ചയായും പ്രതീക്ഷിക്കാവുന്നതാണ്.

ഇവക്കൊപ്പം തന്നെ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ് വ്യവസായ രംഗത്ത് വലിയ കുതിച്ചുചാട്ടം ലക്ഷ്യമാക്കി നടപ്പിൽ വരുത്താൻ നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള വിഷയങ്ങൾ. ഏതാണ്ട് 50000 കോടി രൂപ മുതൽമുടക്കു വരുന്ന 3 വ്യവസായ ഇടനാഴികളുടെ നിർമ്മാണം ഈ വർഷം ആരംഭിക്കും എന്നതാണ് ഒരു പ്രധാന പ്രഖ്യാപനം. ഈസ് ഓഫ് ഡൂയിങ് ബിസിനസ് മെച്ചപ്പെടുത്താൻ പരിശ്രമങ്ങൾ ഉണ്ടാവും. വ്യവസായ പാർക്കുകളിൽ ഭൂമിയുടെ നികുതി 10 ശതമാനത്തിൽ നിന്ന് 5 ശതമാനമായി കുറച്ചു. കേരളത്തിന്റെ സമ്പദ്ഘടനക്ക് വലിയ സംഭാവനകൾ നൽകുന്ന ടൂറിസം രംഗത്തിനായി പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധയുണ്ടാവും. ഒട്ടേറെ തൊഴിൽ നഷ്ടം ഉണ്ടായിട്ടുള്ള മേഖല എന്ന നിലയിൽ കേരള വിനോദസഞ്ചാര തൊഴിലാളി ക്ഷേമനിധി ബോർഡ് ആരംഭിക്കും. എത്രയും പെട്ടെന്ന് തന്നെ ടൂറിസം രംഗത്ത് പുനർജീവിപ്പിക്കൽ ലക്ഷ്യമാക്കി ടൂറിസം വിപണനത്തിനായി എക്കാലത്തെയും ഉയർന്ന തുക - 100 കോടി രൂപ - അനുവദിച്ചിട്ടുണ്ട്.

എല്ലാ വിഷയങ്ങളിലും തൊടാൻ ഈ ലേഖനത്തിൽ സ്ഥലപരിമിതി മൂലം സാധിച്ചിട്ടില്ല. പ്രധാന വിഷയങ്ങളിൽ തൊട്ടു പോകാനേ സാധിച്ചിട്ടുള്ളൂ. എന്നാലും ബജറ്റിന്റെ മർമ്മം മനസ്സിലാക്കാൻ ഈ ചെറുകുറിപ്പ് മതിയാകും എന്ന് കരുതുന്നു. അഞ്ചു വർഷത്തെ ഭരണമികവ് തുടർഭരണത്തിലേക്കു നയിക്കും എന്ന ആത്മവിശ്വാസം പൊതുജനങ്ങൾക്കിടയിൽ വളരുന്ന ഈ സാഹചര്യത്തിൽ അടുത്ത കേരളവികസനഘട്ടത്തിലേക്കുള്ള - അടുത്ത 5 വർഷത്തെ നയപരിപാടികൾ എങ്ങനെയാവണം എന്ന് കുറിച്ചിടുന്ന - ഒരു രേഖയായി ബജറ്റിനെ വായിക്കാം എന്നതിൽ സംശയമില്ല. ഈ രേഖക്ക് കൃത്യമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയമുണ്ട്. നവകേരള നിർമ്മാണത്തിനുള്ള ഇടതുപക്ഷ വീക്ഷണത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയം.

Source: https://www.deshabhimani.com/articles/r-ramkumar-kerala-budget-2021/919687

കിഫ്‌ബി: മൂന്ന് സംശയങ്ങളും ഉത്തരങ്ങളും

https://www.deshabhimani.com/articles/kiifb-projects-kerala-faq/909265

ആർസെപ് കരാർ ഒഴിവാക്കേണ്ട കരാർ

ആർ. രാംകുമാർ

Written: 21-10-2019

ആർസെപ് (Regional Comprehensive Economic Partnership; RCEP) കരാറിനെ സംബന്ധിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ ഇന്ന് നമ്മുടെ പൊതുമണ്ഡലത്തിൽ നടന്നു കൊണ്ടിരിക്കുകയാണല്ലോ. ഈ കരാർ എന്താണ് എന്നും, ഇതിന്റെ പ്രധാന വശങ്ങൾ എന്തൊക്കെ എന്ന് മനസ്സിലാക്കുകയും ഇന്ത്യയുടെ ക്ഷീര മേഖലയിൽ ഈ കരാറിന്റെ ആഘാതം എന്താവും എന്ന് പരിശോധിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് ഈ ലേഖനത്തിന്റെ പ്രധാന ഉദ്ദേശം.

പശ്ചാത്തലം

ഒന്നാമതായി, 1990കളുടെ മദ്ധ്യത്തിൽ ആരംഭിച്ച ലോക വ്യാപാര സംഘടന (WTO) ഇന്നൊരു സ്തംഭനാവസ്ഥയിലാണ്. 1995-ന് ശേഷം അനേകം വികസ്വര രാഷ്ട്രങ്ങൾ കാർഷിക ചരക്കുകളുടെ ഇറക്കുമതി തീരുവകൾ കുറക്കുവാൻ നിർബന്ധിതരാവുകയുണ്ടായി. ഇത് മൂലം അവരുടെ രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് വലിയ തോതിൽ കാർഷിക ഉത്പ്പന്നങ്ങൾ ഇറക്കുമതി ചെയ്യപ്പെടുകയും അവയുടെ ആഭ്യന്തര വിലകൾ ഇടിയുകയുമുണ്ടായി. ഇന്ത്യയിൽ കാർഷിക പ്രതിസന്ധി ആരംഭിക്കുന്നത് ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ്. എന്നാൽ, ഇതേ തോതിൽ വികസിത രാജ്യങ്ങളും തങ്ങളുടെ ഇറക്കുമതി തീരുവകൾ കുറയ്ക്കും എന്നായിരുന്നു ധാരണയെങ്കിലും, അവർ അങ്ങിനെ ചെയ്യാൻ തയ്യാറായില്ല. ഇത് വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നും പ്രതിഷേധം ക്ഷണിച്ചു വരുത്തി. അങ്ങിനെ ലോക വ്യാപാര സംഘടനയുടെ ദോഹ റൌണ്ട് ചർച്ചകൾ തീരുമാനമാവാതെ പിരിഞ്ഞു. ഇന്നത്തെ സ്ഥിതിയനുസരിച്ച് ചർച്ചകൾ മുൻപോട്ട് പോകുന്നില്ല; സ്തംഭനാവസ്ഥയിലാണ്. ലോക വ്യാപാര സംഘടനയിൽ നിന്നും ഇനി അധികമൊന്നും നേടാനില്ല എന്ന് വികസിത രാജ്യങ്ങൾ കണക്കു കൂട്ടുന്നു. അതിനാൽ, അവർ കൂടുതൽ താല്പര്യം കാട്ടുന്നത് മേഖലാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള തുറന്ന വ്യാപാര കരാറുകളോ രണ്ടു രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള തുറന്ന വ്യാപാര കരാറുകളോ ആണ്. അങ്ങിനെയാണ് ഇന്ത്യയും ആസിയാൻ രാജ്യങ്ങളും, ഇന്ത്യയും ജപ്പാനും, ഇന്ത്യയും ദക്ഷിണ കൊറിയയും എന്നിങ്ങനെയുള്ള പുതിയ കരാറുകൾ കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ ആരംഭിക്കുന്നതും, അവ ഒപ്പു വെക്കപ്പെടുകയും ഉണ്ടായത്. ഇന്ത്യയും ഓസ്‌ട്രേലിയയും തമ്മിലും, ഇന്ത്യയും ന്യൂസിലൻഡും തമ്മിലുമുള്ള കരാർ ചർച്ചകൾ ഇന്ന് നടന്ന് വരുന്നു. ചുരുക്കത്തിൽ, ലോക വ്യാപാര കരാർ വഴി നേടാൻ കഴിയാത്ത വിപണി സൗകര്യങ്ങൾ ഈ പുതിയ കരാറുകൾ വഴി നേടിയെടുക്കാൻ കഴിയുമോ, അത് വഴി തങ്ങളുടെ കാർഷിക ഉത്പ്പന്നങ്ങൾ ഇന്ത്യ പോലുള്ള വലിയ വിപണികളിലേക്കു തള്ളിയിടാമോ (dump) എന്ന അന്വേഷണമാണ് ആർസെപ് പോലെയുള്ള കരാറുകളിലൂടെ നടക്കുന്നത്.

ആർസെപ് കരാറിന് മറ്റൊരു പശ്ചാത്തലം കൂടിയുണ്ട്. പശ്ചിമ ലോകത്ത് അമേരിക്കയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ അമേരിക്ക, കാനഡ, മെക്സിക്കോ എന്നീ രാജ്യങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളിച്ച നോർത്ത് അമേരിക്കൻ ഫ്രീ ട്രേഡ് എഗ്രിമെന്റ് (നാഫ്‌ത), അത് പോലെ യൂറോപ്പിലെ ഒട്ടു മിക്ക രാജ്യങ്ങളെയും ഉൾക്കൊള്ളിച്ച യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ എന്നീ തുറന്ന വ്യാപാര പ്രദേശങ്ങൾ ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനമാകുമ്പോളേക്കും നിലവിൽ വന്നു കഴിഞ്ഞിരുന്നു. ഇരുപത്തിഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കം മുതൽ ഈ പ്രദേശങ്ങൾക്ക് പുറത്ത് തങ്ങളുടെ അധീശത്വം ഉറപ്പാക്കാനും, ഏഷ്യൻ മേഖലയിൽ ചൈനയുടെ വളർന്നു വരുന്ന സാമ്പത്തിക പ്രഭാവത്തിന് തടയിടാനും, അമേരിക്കൻ സർക്കാർ "ട്രാൻസ് പസിഫിക് പാർട്ണർഷിപ്" (ടിപിപി) എന്ന പേരിൽ ഒരു പുതിയ തുറന്ന വ്യാപാര മേഖല ആസൂത്രണം ചെയ്യാനാരംഭിച്ചിരുന്നു. പ്രധാനമായും പസിഫിക് സമുദ്രത്തിന് പടിഞ്ഞാറ് കിടക്കുന്ന ബ്രൂണെയ്‌, ഓസ്ട്രേലിയ, ന്യൂസിലൻഡ്‌, സിങ്കപ്പൂർ, ജപ്പാൻ, മലേഷ്യ, വിയറ്റ്നാം എന്നീ രാജ്യങ്ങളും പസിഫിക് സമുദ്രത്തിന് കിഴക്കു കിടക്കുന്ന അമേരിക്ക, കാനഡ, ചിലി, മെക്സിക്കോ, പെറു എന്നീ രാജ്യങ്ങളും ചേർന്നുള്ളതായിരുന്നു ടിപിപി. എന്നാൽ 2016-ൽ അധികാരത്തിൽ വന്ന ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് സർക്കാർ ഈ ചർച്ചകൾ അവസാനിപ്പിച്ചു. എങ്കിലും അമേരിക്കയുടെ ഈ ശ്രമങ്ങൾ നേരത്തേ തന്നെ മുൻപിൽ കണ്ടിരുന്ന ചൈനയും പത്തു രാജ്യങ്ങൾ അടങ്ങിയ ആസിയാൻ എന്ന കൂട്ടവും (ബ്രൂണെയ്‌, കംബോഡിയ, ഇന്തോനേഷ്യ, ലാവോസ്, മലേഷ്യ, മ്യാൻമാർ, ഫിലിപ്പൈൻസ്, സിങ്കപ്പൂർ, തായ്ലാൻഡ്, വിയറ്റ്നാം) ഏകദേശം 2011 മുതൽ തുടങ്ങി വെച്ചതാണ് ആർസെപ് ചർച്ചകൾ. ടിപിപി നടപ്പിൽ വരില്ല എന്നറിഞ്ഞതോടെ ഓസ്ട്രേലിയ, ന്യൂസിലാൻഡ്, ജപ്പാൻ തുടങ്ങിയ ഏഷ്യയിലെ വികസിത രാജ്യങ്ങൾക്കും ആർസെപ്പിൽ താത്പര്യമായി.

എന്താണ് ആർസെപ് കരാർ?

ആർസെപ് കരാറിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന രാജ്യങ്ങളെ 10+6 എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കാറ്. അതായത്, ആസിയാൻ പ്രദേശത്തെ 10 രാജ്യങ്ങളും ഈ പത്ത് രാജ്യങ്ങളുമായി പ്രത്യേകമായി തുറന്ന വ്യാപാര കരാർ നിലവിലുള്ള മറ്റ് 6 രാജ്യങ്ങളും (ഇന്ത്യ, ചൈന, ഓസ്ട്രേലിയ, ന്യൂസീലൻഡ്, ദക്ഷിണ കൊറിയ, ജപ്പാൻ). ഇത്തരത്തിലൊരു കരാർ നിലവിൽ വന്ന് കഴിഞ്ഞാൽ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ തുറന്ന വ്യാപാര പ്രദേശമാവും ആർസെപ് പ്രദേശം. ലോകത്തിലെ പകുതിയോളം ജനസംഖ്യ; ലോകത്തിലെ 30 ശതമാനത്തോളം ജി.ഡി.പി;  ലോകത്തിലെ 33  ശതമാനം കയറ്റുമതി; ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും തിരക്കേറിയ 10 തുറമുഖങ്ങളിൽ 8 എണ്ണം; ലോകത്തിലെ മൊത്തം സമുദ്ര വ്യാപാരത്തിന്റെ 30 ശതമാനം എന്നിവ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് ആർസെപ് പ്രദേശത്താവും. അതായത്, ഒരു പുതിയ വലിയ സാമ്പത്തിക പ്രദേശം മുഴുവനും ആർസെപ് കരാറിന്റെ അധീനതയിലായാരിക്കും. ഇത് തന്നെയാണ് ചൈനയെ ഈ കരാറിനോടടുപ്പിക്കുന്നതും അമേരിക്കയെ ഭീതിയിലാക്കുന്നതും.

ആർസെപ് കരാറുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചർച്ചകൾ കുറച്ചു കാലമായി നടക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും 2011 മുതലാണ്‌ ഇവ ദ്രുതഗതിയിൽ നടന്നത്. ഏറ്റവും പ്രശ്‌നപൂർണമായ വശം ഈ ചർച്ചകളുടെ രഹസ്യ സ്വഭാവമാണ്. ഒരു തരത്തിലുമുള്ള വിവരണങ്ങൾ ഈ ചർച്ചകളെ കുറിച്ച് പൊതുമണ്ഡലത്തിൽ ലഭ്യമല്ല. ആകെ നമ്മുടെ മുൻപിലുള്ളത് ജപ്പാൻ, ദക്ഷിണ കൊറിയ എന്നീ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് ചോർന്ന് വന്നിട്ടുള്ള ചില കരട് ചർച്ചാരേഖകളാണ്. ഈ രേഖകളിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാവുന്നത് സാമാന്യം വിശദമായ ഒരു ചർച്ചയാണ് ആർസെപ് രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിൽ നടക്കുന്നത് എന്നതാണ്.

ഒന്ന്, ലോക വ്യാപാര കരാറിനേക്കാളും നിശിതമായ തീരുവ നിയമങ്ങളാണ് ആർസെപ്പിൽ. ലോക വ്യാപാര കരാറിൽ രണ്ടു തരത്തിലുള്ള തീരുവകളുണ്ട്: പരിമിതപ്പെടുത്തിയ തീരുവ (ബൗണ്ട് താരിഫ്); പ്രയോഗിക്കുന്ന തീരുവ (അപ്പ്ലൈഡ്‌ താരിഫ്). ബൗണ്ട് താരിഫ് ഒരു രാജ്യത്തിന് ചുമത്താവുന്ന തീരുവയുടെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന അതിരാണ്. എന്നാൽ, എല്ലാ രാജ്യങ്ങളും ബൗണ്ട താരിഫ് വരെ തീരുവകൾ ഉയർത്തിയിട്ടില്ല. അവർ യഥാർത്ഥത്തിൽ പ്രയോഗിക്കുന്ന തീരുവയാണ് അപ്പ്ലൈഡ്‌ താരിഫ്. എന്നാൽ, ആർസെപ്പിൽ ഒറ്റ തീരുവയെ ഉള്ളൂ: പൂജ്യം. അങ്ങിനെ എല്ലാ രാജ്യങ്ങളും തങ്ങളുടെ ഇറക്കുമതി തീരുവ പൂജ്യമാക്കണം എന്നതാണ് ഈ കരടുകളിലെ ഒരു പ്രധാന നിബന്ധന.

രണ്ട്, ബൗദ്ധിക സ്വത്തവകാശ നിയമങ്ങളുടെ വ്യാപ്തിയും നീളവും വർദ്ധിപ്പിക്കണം എന്ന നിബന്ധനയും ഈ കരടുകളിൽ കാണാം. ബൗദ്ധിക സ്വത്തവകാശ നിയമങ്ങളുടെ വ്യാപ്തി ജനറിക് മരുന്നുകളിലേക്ക് കൂടി വ്യാപിപ്പിക്കണം. ജനറിക് മരുന്നുകൾ നിർമ്മിക്കുവാനും ബന്ധപ്പെട്ട പേറ്റന്റ് ഉള്ള കമ്പനിക്ക് റോയൽറ്റി കൊടുക്കണം. നിലവിൽ നമുക്ക് അറിവുള്ള വസ്തുക്കളുടെ പുതിയ ഉപയോഗത്തിന് പേറ്റന്റ് നൽകില്ല എന്ന ഇന്ത്യൻ നിയമം നിലവിൽ ഉള്ളപ്പോഴാണ് ഈ പുതിയ നിബന്ധനക്ക് മുന്നിൽ നമുക്ക് വഴങ്ങേണ്ടി വരാൻ പോകുന്നത്. അങ്ങിനെ വന്നാൽ, ജനറിക് മരുന്നുകളുടെ ഉത്പാദനത്തിൽ ഇന്ത്യക്കു ഇന്നുള്ള മേൽക്കോയ്മ പൂർണമായും ഇല്ലാതാകും. ഈ മരുന്നുകളുടെ വില വർദ്ധിക്കും. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള രോഗികൾക്ക് ചെറിയ വിലയ്ക്ക് മരുന്ന് ലഭ്യമാക്കാനുള്ള ഇന്ത്യയുടെ കഴിവ് ഇതോടെ ഇല്ലാതാവും.

മൂന്ന്, ഒരു രാജ്യത്തിൽ നിക്ഷേപം നടത്തുന്ന വിദേശ നിക്ഷേപകന്റെ "അവകാശങ്ങൾ" സംരക്ഷിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. ഏത് രാജ്യത്തിലാണോ നിക്ഷേപം നടത്തപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത് ആ രാജ്യത്തെ സർക്കാരിന് ഈ നിക്ഷേപകന്റെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാൻ ബാധ്യതയുണ്ടാവും. ഇല്ലെങ്കിൽ, നിക്ഷേപകന് സർക്കാരിനെ കോടതിയിലേക്ക് വലിച്ചിഴക്കാം. അന്താരാഷ്‌ട്ര ആർബിട്രേഷൻ നിയമങ്ങളനുസരിച്ചായിരിക്കും ഈ കേസുകൾ നടക്കുക. ഇത്തരത്തിൽ വിദേശ നിക്ഷേപകന്റെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാൻ ഉതകുന്നതാണ് ആർസെപ് കരാർ നിബന്ധനകൾ.

നാല്, ആർസെപ് രാജ്യങ്ങളിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട പൊതുസേവനങ്ങൾ -- വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, വൈദ്യുതി, വെള്ളം, മാലിന്യസംസ്കരണം -- സ്വകാര്യവല്ക്കരിക്കണം എന്നതും കരാറിലുണ്ട്. ആർസെപ് കരാറിലെ റാച്ചറ്റ് (ratchet) ഉപവാക്യങ്ങളനുസരിച്ച് ഒരു പ്രത്യേക സമയ പരിധിക്കുള്ളിൽ മേല്പറഞ്ഞ പൊതുസേവനങ്ങൾക്ക് മേലുള്ള പൊതു-നിയന്ത്രണങ്ങൾ എടുത്തു കളയണം. സ്വകാര്യ സേവനദാതാക്കൾക്ക് കൃത്യമായി ഈ സേവനങ്ങൾ നൽകാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിലും ഇവ സർക്കാരിന് തിരികെയെടുക്കാൻ സാധിക്കില്ല. സാമൂഹ്യ നിയന്ത്രണങ്ങൾ കൊണ്ട് വരാനും കഴിയില്ല.

കരടുകളിലെ നാല് പ്രധാന നിബന്ധനകൾ മാത്രമേ ഇവിടെ സൂചിപ്പിച്ചിട്ടുള്ളൂ. ഈ കരാർ ഒപ്പുവെക്കപ്പെട്ട് കഴിഞ്ഞാൽ ഇന്ത്യയിലെ കാർഷിക രംഗം, ചെറുകിട വ്യാവസായിക രംഗം, പൊതുസേവന മണ്ഡലം എന്നീ മേഖലകളിലെല്ലാം തന്നെ വലിയ രീതിയിലുള്ള തിരിച്ചടിയുണ്ടാകും എന്നതിൽ സംശയമില്ല. കാർഷിക രംഗത്തിനുള്ളിൽ ക്ഷീരമേഖലയിലാണ് ഏറ്റവും വലിയ ദോഷം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. സ്റ്റീൽ പോലുള്ള വ്യാവസായിക മേഖലകളിലും ചൈന മേൽകൈ നേടിയിട്ടുള്ള അനേകം ചെറുകിട വ്യാവസായിക മേഖലകളിലും നമുക്ക് വലിയ തോതിലുള്ള ഇറക്കുമതി അനുവദിക്കേണ്ടി വരും. ഈ ചരക്കുകളുടെ ആഭ്യന്തര വിലകൾ ഇടിയും. ലക്ഷക്കണക്കിനുള്ള നമ്മുടെ ഉത്പാദകർക്ക് ജോലി നഷ്ടമാകും. പതിനായിരക്കണക്കിന് പണിശാലകൾ പൂട്ടി പോകും.

ഏതു കൊണ്ടാണ് ഇങ്ങിനെയുള്ള ഭീതിയുണ്ടാവുന്നത് എന്നറിയാൻ ഇത് വരെ നമ്മൾ ഒപ്പു വെച്ച് കഴിഞ്ഞിട്ടുള്ള തുറന്ന വ്യാപാര മേഖലാ കരാറുകളെടുത്ത് നോക്കിയാൽ മതി. 2010-ൽ ആസിയാൻ രാജ്യങ്ങളുമായി ഒപ്പു വെച്ച കരാറിന് ശേഷം ഈ പ്രദേശവുമായിട്ടുള്ള ഇന്ത്യയുടെ വ്യാപാര കമ്മി (trade deficit) 2011-ലെ 5 ബില്യൺ ഡോളറിൽ നിന്നും വർദ്ധിച്ച് 2018-ൽ 22 ബില്യൺ ഡോളറായി. അതായത്, ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നും ഇന്ത്യയിലേക്കുള്ള ഇറക്കുമതി വർദ്ധിച്ചു; അങ്ങോട്ടുള്ള കയറ്റുമതി അതേ തോതിൽ വർദ്ധിച്ചുമില്ല. ജപ്പാനുമായുള്ള കരാർ നിലവിൽ വന്നതിനു ശേഷം അവരുമായുള്ള ഇന്ത്യയുടെ വ്യാപാര കമ്മി 2011-ലെ 4 ബില്യൺ ഡോളറിൽ നിന്നും വർദ്ധിച്ച് 2018-ൽ 8 ബില്യൺ ഡോളറായി. ദക്ഷിണ കൊറിയയുമായുള്ള കരാർ നിലവിൽ വന്നതിന് ശേഷം അവരുമായുള്ള ഇന്ത്യയുടെ വ്യാപാര കമ്മി 2011-ലെ 8 ബില്യൺ ഡോളറിൽ നിന്നും വർദ്ധിച്ച് 2018-ൽ 12 ബില്യൺ ഡോളറായി. കരാറൊന്നുമില്ലാത്ത ചൈനയുമായി ഇപ്പോൾ തന്നെ 50 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ വ്യാപാര കമ്മി ഇന്ത്യക്കുണ്ട് (2004-ൽ ഇത് വെറും 4 ബില്യൺ ഡോളറായിരുന്നു!). ചൈനയിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യയുടെ കയറ്റുമതി വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ ഇന്ത്യ ഏറെ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇത് വരെ ഫലവത്തായിട്ടില്ല. ഇത്തരമൊരു സാഹചര്യത്തിൽ, ആർസെപ് കരാർ കൂടി വന്നു കഴിഞ്ഞാൽ ഇന്ത്യയുടെ മൊത്തം വ്യാപാര കമ്മി ഇനിയും വർദ്ധിക്കും. ഇന്ത്യയിലെ വിപണി വിലകൾ ഇടിയും. വർദ്ധിച്ച ഇറക്കുമതികൾക്ക് ഇന്ത്യ ഏറെ കൂടുതൽ വിദേശനാണ്യം ചിലവഴിക്കേണ്ടി വരും. നമ്മുടെ കയറ്റുമതികൾ വർദ്ധിച്ചില്ലെങ്കിൽ (അതിന് സാധ്യതകൾ കുറവുമാണ്) മെല്ലെ നമ്മൾ ഒരു വിദേശനാണ്യശേഖരത്തിലെ പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക് വരെ നീങ്ങിയേക്കാം.

ഏറ്റവും അടിയന്തിരമായി മോഡി സർക്കാർ ചെയ്യേണ്ടത് ആർസെപ് കരാറുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ രേഖകളും പൊതുമണ്ഡലത്തിൽ വെക്കുക എന്നതാണ്. ഈ രേഖകൾ പാർലമെന്റിലും സംസ്ഥാനങ്ങളുമായും പൊതുവിൽ ജനങ്ങൾക്കിടയിലും സുതാര്യമായ ചർച്ചകൾക്ക് വിധേയമാക്കണം. എന്നാൽ ഏറെ വിമർശനങ്ങൾ ഉയർന്നു വന്നിട്ടും ഇതിന് മോഡി സർക്കാർ തയ്യാറായിട്ടില്ല. സർവീസസ് മേഖലയിൽ ചില നേട്ടങ്ങളുണ്ടാകും എന്ന കാരണം പറഞ്ഞു കൊണ്ട് ഈ കരാറിൽ രഹസ്യമായി ഒപ്പു വെക്കാനാണ് ഇന്ത്യയുടെ നീക്കം. ഇത് അനുവദിക്കാൻ കഴിയില്ല.

ആർസെപ് കരാറും ഇന്ത്യൻ ക്ഷീര മേഖലയും

മറ്റു മേഖലകളേക്കാളുമേറെ ആർസെപ് കരാർ ഇന്ത്യയിൽ പ്രതിസന്ധി സൃഷ്ടിക്കാൻ പോകുന്നത് ക്ഷീര മേഖലയിലാണ്. ഈ മേഖല മാത്രമേ ഈ ലേഖനത്തിൽ ദീർഘമായി പരിശോധിക്കാൻ തുനിയുന്നുള്ളൂ.

ഇന്ത്യയുടെ ക്ഷീര മേഖല 1960-കൾക്ക് ശേഷം നേടിയിട്ടുള്ള വലിയ പുരോഗതി നമുക്കെല്ലാം അറിയാവുന്നതാണ്. ധവള വിപ്ലവം എന്നാണല്ലോ നമ്മൾ ഇതിനെ വിളിക്കുന്നത്. ഏകദേശം 10 കോടി കർഷകർ ക്ഷീരമേഖലയിൽ പണിയെടുക്കുന്നുണ്ട് എന്നാണ് കണക്ക്. മറ്റു വികസിത രാജ്യങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് ഇന്ത്യയിലെ ക്ഷീര മേഖലയിൽ ചെറുകിട ഉത്പാദകരാണ് അധികം. ഒരു ഡെയറി ഫാർമെടുത്താൽ ശരാശരി പശുക്കൾ അമേരിക്കയിൽ 191; ഓസ്‌ട്രേലിയയിലും ന്യൂസീലൻഡിലും 355; യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡമിൽ 148; ഡെന്മാർക്കിൽ 160; ഇന്ത്യയിൽ വെറും 2. അതായത് ചെറിയ കുടുംബപുരയിടങ്ങളിലാണ് നമ്മുടെ രാജ്യത്തെ ക്ഷീര മേഖല നിലനിൽക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഇതിനർത്ഥം ഇന്ത്യയിലെ ക്ഷീരോൽപ്പാദനം കുറവാണെന്നല്ല. ലോകത്തെ മൊത്തം ക്ഷീരോൽപ്പാദനത്തിന്റെ 20 ശതമാനം ഇന്ത്യയിലാണ്. 1970-ൽ ഇത് 5 ശതമാനം മാത്രമായിരുന്നു എന്ന് കാണുമ്പോഴാണ് ധവളവിപ്ലവം സൃഷ്‌ടിച്ച മാറ്റം നമുക്ക് മനസ്സിലാവുന്നത്. ഇന്ന് നമ്മൾ പാലുൽപ്പാദനത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ സ്വയംപര്യാപ്തമാണ്‌. ഇന്ന് നമുക്ക് പാലിന്റെ ഇറക്കുമതിയോ കയറ്റുമതിയോ കാര്യമായില്ല. മൊത്തം 180 മില്യൺ മെട്രിക് ടണ്ണാണ് ഇന്ത്യയിലെ ഇന്നത്തെ പാലുൽപ്പാദനം. 2033 ആകുമ്പോഴേക്കും നമ്മുടെ ആഭ്യന്തര ചോദനം 292 മില്യൺ മെട്രിക് ടൺ പാലായിരിക്കും. എന്നാൽ നമ്മുടെ ഉത്പാദനവും അപ്പോഴേക്കും വർദ്ധിച്ച് 330 മില്യൺ മെട്രിക് ടണ്ണായി ഉയരും. അതായത് നമ്മൾ ആവശ്യമുള്ളതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ പാൽ 2033 വർഷമാവുമ്പോഴേക്കും ഉത്പാദിപ്പിക്കും. ഇത്തരത്തിൽ ഒരു മികച്ച ഭാവി ഇന്ത്യക്ക് ക്ഷീര മേഖലയിൽ ഉണ്ട് എന്ന് നമുക്ക് കാണാം. 

എന്നാൽ പാലിന്റെ ആഗോള വിപണിയെടുത്താൽ ഒരു പ്രത്യേക ചായ്‌വ് കാണാം. ലോകത്തെ മൊത്തം പാൽ കയറ്റുമതിയുടെ 79 ശതമാനവും വികസിത രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നാണ്: കൂടുതലും അമേരിക്ക, യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ, ഓസ്ട്രേലിയ, ന്യൂസിലാൻഡ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന്. ന്യൂസിലൻഡിനെ പോലെയുള്ള ഒരു രാജ്യമെടുത്താൽ അവരുടെ പാൽ ഉത്പാദനത്തിന്റെ 93 ശതമാനവും അവർ കയറ്റുമതി ചെയ്യുകയാണ്. മറുവശത്ത്, ലോകത്തെ മൊത്തം പാൽ ഇറക്കുമതിയുടെ 80 ശതമാനവും വികസ്വര-പിന്നോക്ക രാജ്യങ്ങളിലേക്കാണ്. ഇവിടെ കൂടുതലും പാൽ ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്നത് ചൈനയാണ്. ചൈന അവരുടെ മൊത്തം പാൽ ഉപഭോഗത്തിന്റെ 30 ശതമാനം ഇറക്കുമതി ചെയ്യുകയാണിന്ന്.

ആർസെപ് മേഖലയിലെ പ്രധാന പാൽ ഉത്പാദകർ ഓസ്‌ട്രേലിയയും ന്യൂസീലാൻഡുമാണല്ലോ. ഈ പ്രദേശത്ത് ക്ഷീര മേഖലയുടെ വ്യാപാര പ്രാധാന്യം ഏറെയാണ്. ലോകത്തിലെ മൊത്തം വെണ്ണ വ്യാപാരത്തിന്റെ 31 ശതമാനവും ആർസെപ് രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലാണ്. ലോകത്തിലെ മൊത്തം പാലട (ചീസ്) വ്യാപാരത്തിന്റെ 35 ശതമാനവും ആർസെപ് രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലാണ്. ലോകത്തിലെ മൊത്തം പാൽ വ്യാപാരത്തിന്റെ 51 ശതമാനവും ആർസെപ് രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലാണ്. ലോകത്തിലെ മൊത്തം പാൽപ്പൊടി വ്യാപാരത്തിന്റെ 45 ശതമാനവും ആർസെപ് രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലാണ്. ലോകത്തിലെ മൊത്തം വെണ്ണയെണ്ണയുടെ (butter oil) വ്യാപാരത്തിന്റെ 38 ശതമാനവും ആർസെപ് രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലാണ്. ഇതിന് കാരണം വലിയ ഉത്പാദകരായി ഒരു വശത്ത് ഓസ്‌ട്രേലിയയും ന്യൂസിലാൻഡും നിൽക്കുമ്പോൾ, മറു വശത്ത് വലിയ ഉപഭോക്താക്കളായി ലോകസമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലെ ശക്തിയേറിയവയും പ്രതിശീർഷ വരുമാനം വർദ്ധിച്ച് വരുന്നതും യുവജനങ്ങളുടെ പ്രാധാന്യം ജനസംഖ്യയിൽ വർദ്ധിതമായുള്ളതുമായ ചൈനയടക്കമുള്ള ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളുണ്ട് എന്നതാണ്. ഈ പ്രാധാന്യമാണ് ഓസ്ട്രേലിയയെയും ന്യൂസീലൻഡിനെയും ആർസെപ് കരാറിലേക്ക് ആകർഷിക്കുന്നതും. ഈ രണ്ട് രാജ്യങ്ങളിലും വലിയ തോതിൽ പാൽ ഉത്പാദനത്തിൽ മിച്ചമുണ്ട്. ടിപിപി കരാർ നിലവിൽ വരാൻ സാധ്യത കുറവായതിനാൽ പുതിയ വിപണികൾ തേടിയുള്ള ഈ രണ്ട് രാജ്യങ്ങളുടെ കുറച്ചു കാലമായുള്ള യാത്രയിൽ ആർസെപ് കരാർ ഏറെ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു.

ലോക വ്യാപാര കരാർ പ്രകാരം ഇന്ത്യക്കു ക്ഷീര ഉത്പന്നങ്ങളിന്മേൽ 65 ശതമാനം വരെ തീരുവ ചുമത്താം (ബൗണ്ട് താരിഫ്). എന്നാൽ ഇന്ത്യ ഇന്ന് ഏകദേശം 34 ശതമാനം വരെയേ തീരുവ ചുമത്തുന്നുള്ളൂ (അപ്പ്ലൈഡ്‌ താരിഫ്). ഈ തീരുവ ആർസെപ് കരാർ നിലവിൽ വന്നു കഴിഞ്ഞാൽ പൂജ്യമാവും. വലിയ തോതിൽ ഓസ്‌ട്രേലിയയിൽ നിന്നും ന്യൂസിലാൻഡിൽ നിന്നും പാൽ, പാൽപ്പൊടി, വെണ്ണ, വെണ്ണയെണ്ണ, പാലട, പിന്നെ വിവിധ പാൽ-അധിഷ്ഠിത ഉത്പ്പന്നങ്ങൾ എന്നിവ ഇങ്ങോട്ടൊഴുകും. കാരണം ഈ രാജ്യങ്ങളിൽ, പ്രത്യേകിച്ചും ന്യൂസിലാൻഡിൽ, പാൽ ഉത്പന്നങ്ങൾക്ക് ഉത്പാദന ചെലവ് കുറവാണ്. പരന്നു കിടക്കുന്ന പുൽപ്രദേശങ്ങൾ ഉള്ളത്, യന്ത്രാധിഷ്ഠിത ഉത്പാദനം മൂലം കൂലിച്ചിലവ് കുറവായിരിക്കുന്നത്, ഉയർന്ന ഉത്പാദനക്ഷമത (30 ലിറ്റർ പ്രതിദിനം) എന്നിവയൊക്കെ ഇതിനു കാരണമാണ്. മാത്രമല്ല, ന്യൂസീലൻഡിലെ പാൽ വിപണിയുടെ 90 ശതമാനവും, ലോക പാൽ വിപണിയുടെ 33 ശതമാനവും കയ്യടക്കിയിട്ടുള്ളത് അവിടുത്തെ ഫോൺട്ടേറ (Fonterra) എന്ന ഒരു വമ്പൻ കമ്പനിയാണ്. ഫോൺട്ടേറ 2001-ൽ നിലവിൽ വന്ന ന്യൂസിലൻഡിലെ ഒരു സഹകരണ സ്ഥാപനമാണ്. ഈയൊരു കമ്പനി കാരണം കൂടിയാണ് ഇന്ന് ന്യൂസിലാൻഡ് ലോക-ക്ഷീര വിപണിയിലെ ഒരു വൻ-ശക്തിയായി നിലകൊള്ളുന്നത്. അമേരിക്കയിലെയും യൂറോപ്പിലെയും പാൽ-ഭീമന്മാർക്ക് പോലും ഫോൺട്ടേറയെ ഭയമാണ്. അമേരിക്ക ടിപിപി-യിൽ ഒപ്പു വെക്കണമെങ്കിൽ ഫോൺട്ടേറയെ പല ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിക്കണം എന്നതായിരുന്നു അമേരിക്കൻ ക്ഷീരകർഷകരുടെ ഒരു പ്രധാന ആവശ്യം. ന്യൂസിലാൻഡ് ഇതിന് സമ്മതിച്ചിരുന്നുമില്ല.

ഇന്ത്യയിൽ ഉദാരവൽക്കരണം ആരംഭിച്ച 1991 മുതൽ സർക്കാരിന്റെ നയങ്ങൾ ക്ഷീരമേഖലയിലെ സഹകരണ സ്ഥാപനങ്ങളെ തഴഞ്ഞു സ്വകാര്യമേഖലയിലെ ക്ഷീര കമ്പനികളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നവയായിരുന്നു. അപ്പോൾ മുതൽ വിദേശ കമ്പനികൾക്ക് ഇന്ത്യയിൽ കടന്ന് വരാനും ഇന്ത്യയിലെ ഡെയറി സ്ഥാപനങ്ങളെ സംരംഭ-കൂട്ടായ്മയായോ (joint ventures) ലയനം വഴിയായോ ഏറ്റെടുക്കൽ വഴിയായോ കൈവശപ്പെടുത്താൻ അവസരമുണ്ടായി. അങ്ങിനെ സ്വകാര്യ ക്ഷീര-സ്ഥാപനങ്ങളുടെ എണ്ണം വർദ്ധിച്ചു; ഇന്ത്യയിലെ ക്ഷീര-വിപണിയുടെ വലിയൊരു ഭാഗം അവർ ഇന്ന് കൈവശപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. വിദേശ കമ്പനികൾ ഇന്ത്യയിൽ ഇത്തരത്തിൽ നിക്ഷേപം നടത്തി വെച്ചിട്ടുള്ളത് ഇന്നല്ലെങ്കിൽ നാളെ ഇന്ത്യയുടെ ക്ഷീര വിപണി ലോകവ്യാപാരത്തിനായി തുറക്കപ്പെടും എന്ന പ്രതീക്ഷയിലാണ്. ഫ്രഞ്ച് പാൽ ഭീമനായ ലാക്റ്റാലിസ് (Lactalis) 2014-ൽ ഹൈദരാബാദിലെ തിരുമല മിൽക്ക് പ്രോഡക്ടസ് ഏറ്റെടുത്ത് കൊണ്ടാണ് ഇന്ത്യയിൽ പ്രവേശിച്ചത്. അതിനു ശേഷം 2016-ൽ അവർ ഇൻഡോറിലെ അനിക് ഇൻഡസ്ട്രീസ് ഏറ്റെടുത്തു. പിന്നീട് 2019-ൽ അവർ പ്രഭാത് ഡെയറിയും ഏറ്റെടുത്തു. അങ്ങിനെ അവർ ഇന്ന് 4000 കോടി രൂപ മൂല്യമുള്ള ഇന്ത്യയിലെ ഒരു വലിയ ക്ഷീര കമ്പനിയായി ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. മറ്റൊരു ഫ്രഞ്ച് ക്ഷീര-ഭീമനായ ഡാനോനെ (Danone) തങ്ങളുടെ വെൻച്വർ ക്യാപിറ്റൽ കമ്പനി ഉപയോഗിച്ച് കൊണ്ട് 182 കോടി രൂപയാണ് ഇന്ത്യൻ യോഗർട്ട്‌ ബ്രാൻഡായ എപിഗാമിയയിൽ നിക്ഷേപിച്ചത്. സ്വിസ് കമ്പനിയായ നെസ്റ്റ്ലെ ഇന്ന് ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പാൽ വാങ്ങുന്ന കമ്പനിയാണ്. അമേരിക്കൻ ക്ഷീര കമ്പനിയായ സ്ക്രീബർ ഫുഡും ഇന്ത്യൻ കമ്പനിയായ ഡയനാമിക്സ് ഡെയറിയും ചേർന്നൊരു സംരംഭ-കൂട്ടായ്മ ഇന്നുണ്ട്. ഫോൺട്ടേറയാകട്ടെ 2018-ൽ കിഷോർ ബിയാനി നേതൃത്വം നൽകുന്ന ഫ്യുച്ചർ കൺസ്യൂമർ പ്രോഡക്ടസിൽ 50:50 എന്ന തോതിൽ ഒരു സംരംഭ-കൂട്ടായ്മ ഉണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ട്. പാൽ ഉപയോഗിച്ചുള്ള മൂല്യ-വർദ്ധിത ഉത്പ്പന്നങ്ങളിലാണ് ഇവർക്ക് താത്പര്യം. ഇന്ത്യൻ കമ്പനികളായ ഗോദ്‌റെജ്‌, ഐ.ടി.സി., ഹാറ്റ്‌സൺ അഗ്രോ, ക്വളിറ്റി, പരസ് എന്നിവയും ഈ രംഗത്തുണ്ട്. സഹകരണ മേഖലയെ തകർത്ത് സ്വകാര്യ കമ്പനികൾക്ക് ചുവപ്പു പരവതാനി വിരിച്ചു കൊടുക്കുകയാണ് ഉദാരവൽക്കരണ നയങ്ങൾ എന്ന് കാണാം. ആർസെപ് കൂടി വരുമ്പോൾ ഈ പരിണാമം പൂർണമാവും.

ഇന്ത്യയിലെ ക്ഷീര-നയങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കാൻ ലോബിയിസ്റ്റുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. അടുത്ത കാലത്തായി, ആർസെപ് കരാർ ഇന്ത്യൻ ക്ഷീര മേഖലക്ക് ഗുണം ചെയ്യുന്നതാണ് എന്നൊരു വാദം പല പത്രങ്ങളിലെയും പ്ലാന്റ് ചെയ്ത ലേഖനങ്ങൾ വഴി സ്ഥാപിക്കാൻ അവർ ശ്രമിക്കുന്നുമുണ്ട്. ഈ ലേഖനങ്ങളിലെ പ്രധാന വാദങ്ങൾ ഇവയാണ്. ഒന്ന്, ഇന്ത്യ അടുത്ത കാലത്ത് തന്നെ ഒരു പാൽ-ദൗർലഭ്യമുള്ള രാജ്യമായി മാറും. അന്ന് ഇന്ത്യക്ക് പാൽ  ഇറക്കുമതി ചെയ്യേണ്ടി വരും. അതിന് ഇപ്പോൾ തന്നെ ആർസെപ് കരാറിൽ ചേരുന്നതാണ് നല്ലത്. എന്നാൽ ഈ വാദം ശരിയല്ല എന്ന് നമ്മൾ നേരത്തെ പറഞ്ഞു കഴിഞ്ഞതാണ്. 2033 ആകുമ്പോഴേക്കും ഇന്ത്യ ഒരു പാൽ-മിച്ച രാജ്യമാവാനാണ് പോകുന്നത്. രണ്ട്‌, ന്യൂസിലാൻഡിൽ നിന്നും വലിയ തോതിലുള്ള പാൽ ഇറക്കുമതിയൊന്നും ഉണ്ടാവാൻ പോകുന്നില്ല. അവരുടെ മൊത്തം പാൽ കയറ്റുമതിയുടെ 5 ശതമാനം മാത്രമേ ഇന്ത്യയിലേക്കെത്താൻ പോകുന്നുള്ളൂ. ഇതൊരു ചെറിയ അളവാണ്. ഈ വാദവും ശരിയല്ല. ന്യൂസിലൻഡിന്റെ പാൽ കയറ്റുമതിയുടെ 5 ശതമാനം എന്ന് പറയുന്നത് വലിയൊരു അളവാണ്. വെണ്ണയെടുത്ത് നോക്കിയാൽ അത് ഇന്ത്യയുടെ മൊത്തം ഉത്പാദനത്തിന്റെ 21 ശതമാനം വരും. പാലടയെടുത്ത് നോക്കിയാൽ അത് ഇന്ത്യയുടെ മൊത്തം ഉത്പാദനത്തിന്റെ 40 ശതമാനം വരും. എല്ലാ പാൽപ്പൊടിയുമെടുത്ത് നോക്കിയാൽ അത് ഇന്ത്യയുടെ മൊത്തം ഉത്പാദനത്തിന്റെ 29 ശതമാനം വരും. ചുരുക്കത്തിൽ, വലിയൊരു വിലയിടിവ് തന്നെ ക്ഷീര മേഖലയിൽ ഉണ്ടാവും.

ഒരു ചെറിയ കണക്കെടുത്ത് നോക്കിയാൽ ഇതിന്റെ തോത് വ്യക്തമാവും. ന്യൂസിലാൻഡിൽ നിന്നും കയറ്റുമതി ചെയ്യുന്ന പാൽപ്പൊടിക്ക് കിലോക്ക് 150 രൂപയാണ് വില. എന്നാൽ ഇന്ത്യയിലെ ആഭ്യന്തര വിപണിയിൽ പാൽപ്പൊടിക്ക് വില കിലോക്ക് 300 രൂപ വരും. ഇതനുസരിച്ച്‌ കണക്ക് കൂട്ടിയാൽ ഇന്ത്യയിലെ പാലിന്റെ വില ഇന്നത്തെ ശരാശരി വിലയായ ലിറ്ററിന് 30 രൂപ എന്നതിൽ നിന്നും ലിറ്ററിന് 19 രൂപയായി താഴും. 

മാത്രമല്ല, ഇന്ത്യയെയും ന്യൂസീലാൻഡിനെയും താരതമ്യം ചെയ്യുന്നത് തന്നെ ശരിയല്ല. 42 ലക്ഷം പേരുള്ള ന്യൂസിലാൻഡ് ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നത് 22 മില്യൺ മെട്രിക് ടൺ പാലാണ്. ഇവിടെ വെറും 10,000 ക്ഷീര കർഷകരേയുള്ളൂ. (ഓസ്‌ട്രേലിയയിലാകട്ടെ വെറും 6300 ക്ഷീര കർഷകരേയുള്ളൂ). 130 കോടി പേരുള്ള ഇന്ത്യ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നത് 180 മില്യൺ മെട്രിക് ടൺ പാലാണ്. ഇവിടെയുള്ളത് 10 കോടി ക്ഷീര കർഷകരാണ്. അതായത്, വെറും 10,000 ക്ഷീരകർഷകരുടെ താത്പര്യം ഒരു വശത്തും 10 കോടി കർഷകരുടെ താത്പര്യം മറുവശത്തും. ഒരു ക്ഷീര കർഷകന് പാലിന്റെ അവസാന വിലയുടെ 70 ശതമാനം വരെ ഇന്ത്യയിലെ സഹകരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ മൂലം ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ, ന്യൂസീലാൻഡിലാകട്ടെ ഇത് വെറും 30 ശതമാനം മാത്രമാണ്. ഗുജറാത്ത് കോപ്പറേറ്റീവ് മിൽക്ക് മാർക്കറ്റിങ് ഫെഡറേഷന്റെ ചെയർമാനായ ആർ.എസ്.സോധി അടുത്തയിടെ പറഞ്ഞത് ഏറെ ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു. നരേന്ദ്ര മോഡി സർക്കാർ കർഷകരുടെ വരുമാനം ഇരട്ടിയാക്കും എന്നായിരുന്നു പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ അദ്ദേഹം ശ്രമിക്കുന്നത് ന്യൂസീലൻഡിലെ 10,000 ക്ഷീരകർഷകരുടെ വരുമാനം ഇരട്ടിയാക്കാനാണ് എന്നതായിരുന്നു സോധിയുടെ പ്രസ്താവന.

ഇത്തരത്തിൽ, ഇന്ത്യയിലെ ധവളവിപ്ലവത്തിന്റെ നേട്ടങ്ങൾ തകർക്കാനാണ് ആർസെപ് കരാർ ഒപ്പിടുന്നതിലൂടെ മോഡി സർക്കാർ ശ്രമിക്കുന്നത്. ഗുജറാത്തിൽ പിറന്ന ധവളവിപ്ലവത്തിനെ ഒരു പഴയ ഗുജറാത്ത് മുഖ്യമന്ത്രി തന്നെ അട്ടിമറിക്കുകയാണ്. അതിനു പകരമായി വൻകിട വിദേശ സ്വകാര്യ പാൽ കമ്പനികളെ ഇന്ത്യയിലേക്ക് ക്ഷണിച്ച് വരുത്തുകയാണ് ഈ സർക്കാർ ചെയ്യുന്നത്. കാർഷിക പ്രതിസന്ധിയിലുലയുന്ന കർഷകനെ പുതിയൊരു പ്രതിസന്ധിലേക്ക് തള്ളി വിടുകയാണ് ഇവിടെയുണ്ടാവുന്നത്. ഇതിനെതിരെ വലിയ കർഷക പ്രക്ഷോഭം ഉയർന്നു വരണം. എല്ലാ കർഷകരുടെയും കൂട്ടായ്മ ഇതിലൂടെ ഒരുമിച്ചു കൂട്ടാൻ നമുക്കാവണം.

Demonetisation: Ineffective, Inadequate and Premature

R. Ramakumar

(A shorter version appeared in the Business World: read here)

The demonetization of Rs 500 and Rs 1000 notes by the NDA government has three claims: to end the circulation of “counterfeit notes” from Pakistan; to eliminate and stop the use of “black money”; and to create a “cashless economy”. Let us examine each claim separately.

First, while counterfeit currency is in circulation, there is no accurate estimate of its quantum. Over-the-top claims of counterfeit currency amounting to tens of thousands of crores of rupees are wrong. In 2015-16, the share of Fake Indian Currency Notes (FICN), “detected” by banks and police, in the total notes in circulation was 0.002 per cent for Rs 1000 notes and 0.009 per cent for Rs 500 notes. The results of a study, conducted by the Indian Statistical Institute (ISI) Kolkata, reported in the press and quoted by Arjun Ram Meghwal (the Minister of State for Finance) in the Parliament in August 2015, estimated that only about Rs 400 crore worth FICN was in circulation at any given point. Moreover, only a part of FICN arrived from other countries as part of terror networks. Rest was indigenous. 

Thus, the claim that demonetization would significantly hit terror financing appears overstretched. Moreover, the media reports have quoted the ISI study as concluding: “the existing systems of seizure and detection are enough to flush out the quantum of FICN being infused” (Times of India, 11 May 2016). 

Secondly, demonetization is premised on the crucial assumption that “black money” is stored in cash by hoarders. This is wrong. For instance, the white paper on black money prepared by the Ministry of Finance in 2012 defined black money as “assets or resources that have neither been reported to the public authorities at the time of their generation nor disclosed at any point of time during their possession”. Thus, black money originates from (a) manipulating account books through multiple means, and (b) through various transactions outside the account books. The former includes manipulation of sales, receipts, expenses, production, value of capital, closing stock and so on. The latter includes transactions without bills, use of parallel account books and unaccounted assets, and investments in shares through dummy entities. If “black money” is the target of attack, it then requires a multi-pronged approach towards a more efficient and effective tax administration that would help unearth such illegal activities. 

Demonetization, on the other hand, is a one-time measure that addresses only those cases where proceeds from the above illegalities are hoarded in cash. In other words, we are referring only to a part of the “cash economy” portion of the larger “black economy” here. There are no estimates of the quantum of illegal cash hoardings in India (storing cash is legal in India with no limits specified). However, tax authorities have documented that the most important form of holding illegal earnings is not cash, but physical assets like land/bullion and financial assets like shares. Another part of the illegal earnings is seamlessly transferred as capital invested in productive activities – much like in Marx’s writings related to the transformation of “idle money” into capital – in a rather continuous fashion. It hence “disappears” as soon as it is generated. Yet another part of illegal earnings is shifted out of the country, through the hawala route, and is either stored as offshore deposits/assets or ploughed back to India through the “Mauritius route”. 

Thus, only a section, which stores cash in large amounts either for future use or as revolving cash in business/trade transactions, is adversely affected by demonetization. Even here, a portion of cash might actually be legal and convertible into legal paper through official channels. Another portion of cash, even if illegally earned, is made convertible into legal paper through myriad innovative methods. Newspapers have been reporting many such methods of conversion after the announcement of the Prime Minister (for an example, read this).

Hence, no significant unearthing of illegal cash may be expected by demonetization, even if it might halt or slow down illegal cash-based operations for a while. This was also what was clearly laid out by the committee on “Measures to Tackle Black Money in India and Abroad”, headed by the Chairman, Central Board of Direct Taxes (CBDT), and submitted to the Ministry of Finance, Government of India in 2012:

“One common demand from the public is that high denomination currency notes, particularly `1,000 and `500, should be demonetized. In this connection, it is observed that demonetization may not be a solution for tackling black money or economy, which is largely held in the form benami properties, bullion and jewellery, etc. Further, demonetization will only increase the cost, as more currency notes may have to be printed for disbursing the same amount. It may also have an adverse impact on the banking system, mainly logistic issues, i.e. handling and cash transportation may become difficult and may also cause inconvenience to the general public as the disbursal or payments of wages/salaries to the workers will become difficult. Besides, it may also adversely impact the environment as more natural resources would be depleted for printing more currency notes. Demonetization undertaken twice in the past (1946 and 1978) miserably failed, with less than 15% of high currency notes being exchanged while more than 85% of the currency notes never surfaced as the owners suspected penal action by the government agencies.”

Thirdly, much of economic transactions in India are cash-based due to the presence of agriculture as a major source of livelihood, prevalence of a large informal sector and the poor penetration of banking infrastructure in rural areas. The persistence of cash is, then, a structural feature of the Indian economy. Opening bank accounts for every household (as under the Jan Dhan Yojana) alters nothing vis-à-vis the structural basis of this cash-nexus. For example, even after the opening of crores of bank accounts, a large share of bank accounts is dormant; even after appointing lakhs of banking correspondents in villages, about half of them are “untraceable” (as was recently officially admitted), and many others are financially “unviable”. 

A cashless economy, in other words, is not created by diktat. It requires, as a pre-requisite, a structural transformation of the rural economy into a modern and productive sphere, which would facilitate more and more cashless transactions. 

As an ideal state, moving into a cashless economy is not necessarily a bad idea. Developed countries have, over time, eliminated notes of larger denomination and moved to card/bank-based transactions. Such a shift indeed aids in controlling corruption and crime. The problem in India is that any move in haste towards a cashless economy would be premature and self-defeating. How many shops have credit/debit card machines, or even mobile-based transaction facilities? How many people have credit/debit cards? How many people have, or know about, Internet banking? Even after the recent progress made in opening new bank accounts, crores of households remain without bank accounts. These are indications of total lack of readiness. In such a context, any drastic push towards a cashless economy would be harsh on the unbanked households and those poorly connected to the banking system.

No economy can ever be cashless. The point, then, is to induce people to use the formal channels where cash is currently used for high value transactions. The tax department has, for some time, been taking steps towards this direction. If this is the trajectory the government wants to adopt, it is unclear why the government would want to introduce new notes of Rs 2000 denomination. In fact, once the current dust settles, legal and illegal cash-based transactions are likely to resume with the new Rs 2000 notes. On its side, the government has given no logical justification for this baffling step, which raises deep suspicions on the real intent behind demonetisation.

DBTL and Aadhaar: Calling the Bluff on Savings

R. Ramakumar

Siddharth George and Arvind Subramanian (S&A), who participated in the manufacture of that famous figure of Rs 12,500 crore as DBTL/Aadhaar-led savings in LPG subsidy, make a heroic effort to defend their case in today's Indian Express. In the process, they end up exposing themselves even more. You can read the piece for their argument, but here are the areas where they are on extremely slippery slope.

1) It turns out that S&A's much-trumpeted estimate of LPG savings is not "actual", but just "illustrative" and "potential". They admit it in the piece. They say: "We did not — and did not intend to — assert that that absolute figure was in fact the actual saving in 2014-15". Amen!

2) Regardless of what S&A say, the government had claimed in two official releases that the LPG savings were even higher than what S&A estimated for 2014-15: Rs 14,672 crore (see http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=128653 AND http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=132587). The first press release was in response to the International Institute of Sustainable Development's (IISD) rebuttal of S&A's claim of Rs 12,500 crore. Do not miss this crucial link.

3) S&A's method and its assumptions are deeply suspect. What do they do? They take a set of districts where DBTL was introduced ("treated") and another set of districts where it was not introduced ("control"). They then compare the trends of subsidised LPG consumption across these two sets. Then comes the key assumption: "We expect that DBT reduces consumption in treated districts because the scheme makes it more difficult for LPG distributors to divert subsidised cylinders to “ghost beneficiaries”."

What is the fallacy here? It is the following. What S&A are doing is to credit the DBTL with a function that it did not perform. It was not by forcing the LPG customer to pay full price and then putting a part of it into his/her bank account (which is what DBTL did) that the subsidised LPG consumption was reduced. What reduced the LPG consumption was the fact that the beneficiary list was effectively pruned of duplicates. And much of this pruning of the list was completed before the DBTL or Aadhaar-seeding was introduced. S&A should know that what made diversion of LPG cylinders more difficult was not the DBTL, but the fact that "duplicates", who performed the diversion function, were eliminated from the beneficiary list. It is also a fact that a number of genuine beneficiaries were pushed out of the list of LPG consumers eligible for subsidy by different dubious methods, including by forcing them to submit their Aadhaar numbers for seeding. How can S&A claim what was achieved by list-based de-duplication of beneficiaries and forced exclusion as having been achieved by Aadhaar and a bank transfer of subsidies? Surely, S&A do not consider Indians to be fools to simply swallow their point!

4) While S&A are eloquent about 2014-15, they are silent on the IISD's powerful rebuttal of the government estimates for 2015-16 as well. Here, IISD argues that the LPG savings for 2015-16 was just Rs 120 crore. Remember, here again, Arvind Subramanian himself had a claim of Rs 6,500 crore; he had said: "savings this fiscal are estimated at Rs 6,500 crore".

I have tried to summarise the IISD method and estimate in the article I wrote for the last issue of Frontline.

മതനിരപേക്ഷതയും വികസനവും: സംഘപരിവാറിന്റെ നയപരിപാടികളിലൂടെ

ആർ. രാംകുമാർ

(നാലാം അന്താരാഷ്‌ട്ര കേരള പഠന കോൺഗ്രസ്സിലെ "മതനിരപേക്ഷതയും വികസനവും" എന്ന വിഷയത്തിൽ നടന്ന സിമ്പോസിയത്തിലെ പ്രസംഗം)

മതനിരപേക്ഷതയും വികസനവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധമെന്താണ് എന്ന് പലരും സംശയം ഉന്നയിക്കാറുണ്ട്. പലപ്പോഴും, ഈ രണ്ടു സങ്കൽപ്പങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം മനസ്സിലാക്കാതെയുള്ള ഉത്തരമാണ് ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കുക. ഈ ലേഖനത്തിൽ എനിക്ക് അവതരിപ്പിക്കാനുള്ള വാദം ഇതാണ്: വികസനത്തിന്റെ ഒരു അഭേദ്യമായ ഘടകമാണ് മതനിരപേക്ഷത. വികസനത്തിൽ മനുഷ്യസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെയും അന്തസ്സിന്റെയും അടിസ്ഥാനമായി നില്ക്കുന്നത് തന്നെ മതനിരപേക്ഷതയാണ്. ഇന്ത്യയുടെ അന്തരീക്ഷത്തിൽ വർഗീയത ചരിത്രപരമായി വളർന്നു വന്നിട്ടുള്ള സാഹചര്യം പരിശോധിച്ചാൽ, വികസനത്തിൽ എപ്പോഴും പിന്നിൽ നിന്നിട്ടുള്ള ജനവിഭാഗങ്ങളെ സാംസ്കാരികമായും സാമ്പത്തികമായും സാമൂഹ്യമായും അടിച്ചമർത്തിയിട്ടുള്ള പാരമ്പര്യമാണ് ഈ വർഗീയതക്കുള്ളത് എന്ന് കാണാം. മതനിരപേക്ഷതയിൽ കൂടിയല്ലാതെ ഈ ജനവിഭാഗങ്ങളിലേക്ക് വികസനം കൊണ്ടു ചെല്ലാൻ കഴിയില്ല.

രണ്ടു ഭാഗങ്ങളിലായി ഈ ലേഖനം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഒന്നാമത്തെ ഭാഗം പരിശോധിക്കുന്ന ചോദ്യം ഇതാണ്. ഇന്ന് ഇന്ത്യ ഭരിക്കുന്ന നരേന്ദ്രമോഡിയുടെ സർക്കാർ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നത് ഒരു വശത്ത്‌ ആക്രമണോത്സുകമായ ഹിന്ദുത്വ രാഷ്ട്രീയവും, മറുവശത്ത്‌ തീർത്തും നവ-ലിബറൽ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന ഒരു സാമ്പത്തിക നയവുമാണ്. ഈ സംയോഗം പലരേയും അദ്ഭുതപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. കാരണം, സംഘപരിവാർ ശക്തികൾ (ആർ.എസ്.എസ്., ജനസംഘം തുടങ്ങിയവ) ഒരിക്കലും ഒരു നവ-ലിബറൽ സാമ്പത്തിക നയത്തിന്റെ വക്താക്കളായി സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തര-ഇന്ത്യയിൽ അറിയപ്പെട്ടിട്ടില്ല. അങ്ങിനെയെങ്കിൽ, ഇന്ന് നമ്മൾ കാണുന്ന ഹിന്ദുത്വത്തിന്റെയും നവ-ലിബറലിസത്തിന്റെയും സംയോഗം എങ്ങിനെയാണ് വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയുക? അതെപ്പോൾ, എങ്ങിനെയുണ്ടായി?

ഇവിടെ കിട്ടുന്ന ഉത്തരത്തിൽ നിന്നും മുന്നേറി കൊണ്ടാണ് രണ്ടാം ഭാഗത്തിൽ പരിശോധിക്കുന്ന ചോദ്യം ഉയരുന്നത്: സംഘപരിവാറിന്റെ ഹിന്ദുത്വ-നവലിബറൽ അജണ്ടയും ഇന്ത്യയിലെ വികസന വെല്ലുവിളികളും എങ്ങിനെ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു? ആരാണ് ഈ നയങ്ങളുടെ ഗുണഭോക്താക്കൾ? ആരാണ് ഈ നയങ്ങളാൽ പിന്തള്ളപ്പെടുന്നത്?

സ്വദേശിവാദികൾ എങ്ങിനെ നവ-ലിബറലുകളായി?

സംഘപരിവാറിന്റെ പ്രമുഖ ആദ്യകാല നേതാക്കൾക്ക് സാമ്പത്തിക നയങ്ങളെ പറ്റി പ്രത്യേകം അഭിപ്രായങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. കേശവ് ബലിരാം ഹെഡ്ഗെവാർ, മാധവ് സദാശിവ് ഗോൾവാൾക്കർ എന്നിവരുടെ എഴുത്തുകളിൽ ഹിന്ദുക്കളുടെ ആത്മാഭിമാനത്തെ പറ്റിയും ഹിന്ദുരാഷ്ട്രത്തിന്റെ മഹത്വത്തെ പറ്റിയും ഒരുപാട് വായിക്കാം. എന്നാൽ, ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക നയം ആ രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ആത്മീയമായ മൂല്യങ്ങളിൽ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തിയതാകണം എന്ന് ഗോൾവാൾക്കർ ചിലയിടത്ത് എഴുതിയത് ഒഴിച്ചു നിർത്തിയാൽ, സാമ്പത്തികകാര്യങ്ങളെ കുറിച്ചു ചർച്ച വളരെ കുറവാണ്. ഭാരതീയ ജനസംഘം എന്ന പാർട്ടിയുണ്ടാവുന്നത് 1951-ൽ ആണ്. ഈ പാർട്ടിയുടെ ആദ്യകാല നയങ്ങൾ പരിശോധിച്ചാൽ കാണാൻ കഴിയുന്നത്‌ ഇതാണ്. അവർ ഭൂപരിഷ്ക്കരണം വേണം എന്ന് പൊതുവെ പറഞ്ഞിരുന്നുവെങ്കിലും, ഒരിക്കലും ഭൂപരിഷ്ക്കരണത്തിനു വേണ്ടി വാദിക്കുകയോ സമരങ്ങൾ നടത്തുകയോ ചെയ്തിരുന്നില്ല. ഉയർന്ന ജാതികളിൽ പെട്ട ഭൂസ്വാമിമാർ തന്നെയായിരുന്നു അവരുടെ ഒരു പ്രധാന രാഷ്ട്രീയബന്ധു. അവർ ആസൂത്രണത്തിനും പഞ്ചവത്സര പദ്ധതികൾക്കും എതിരായിരുന്നു. സ്വദേശി എന്ന തത്വമായിരുന്നു അവർ മുന്നോട്ട് വെച്ചത്. അതിനെ അവർ നിർവചിച്ചത് വിദേശമൂലധനത്തിൽ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തിയ വികസനനയങ്ങളോടുള്ള എതിർപ്പിന്റെ രൂപത്തിൽ ആയിരുന്നു; വിദേശ സംസ്കാരങ്ങളോടുള്ള വിധേയത്വത്തിന് എതിരായ സമരങ്ങളുടെ രൂപത്തിലായിരുന്നു; പ്രത്യക്ഷമായ ഉപഭോഗസംസ്കാരങ്ങളെ തള്ളിക്കളയുന്ന വാദങ്ങളുടെ രൂപത്തിലായിരുന്നു.

സാമ്പത്തികനയങ്ങളെ പറ്റിയുള്ള പൂർണ്ണമായ ഒരു അവലോകനം സംഘപരിവാറിനുള്ളിൽ നിന്നും വരുന്നത് പിന്നീട് ദീൻദയാൽ ഉപാധ്യായയിൽ നിന്നാണ്. 1957-ൽ "രണ്ട് പദ്ധതികൾ" (The Two Plans) എന്ന പുസ്തകവും, 1965-ൽ "സമഗ്ര മാനുഷികത്വം" (Integral Humanism) എന്ന പുസ്തകവും അദ്ദേഹം എഴുതുകയുണ്ടായി. ഈ പുസ്തകങ്ങളിൽ നിറഞ്ഞു നില്ക്കുന്ന വാദങ്ങൾ ഇവയാണ്. മുതലാളിത്തവും മാർക്സിസവും തള്ളിക്കളയേണ്ട പ്രത്യയശാസ്ത്രങ്ങൾ ആണ്; ഇവ രണ്ടും മനുഷ്യ-വിരുദ്ധമാണ്. മുതലാളിത്തം സാമ്പത്തിക വീക്ഷണകോണിൽ നിന്ന് മാത്രമാണ് മനുഷ്യനെ കാണുന്നത്. ലാഭം മാത്രമാണ് അതിന്റെ ലക്ഷ്യം. ലാഭം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ എല്ലാത്തരം ചരക്കുകളുടെയും ചോദനം വർദ്ധിപ്പിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കാൻ ആ വ്യവസ്ഥ നിർബന്ധിതമാണ്. മറു വശത്ത്‌, മാർക്സിസം മനുഷ്യന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യങ്ങൾക്കു പുറംതിരിഞ്ഞു നില്ക്കുന്നു. അതൊരു കേന്ദ്രീകൃത വ്യവസ്ഥയാണ്‌. അത് മുന്നോട്ട് വെക്കുന്ന വർഗ-സമരം മാനുഷികമല്ല; മാനുഷികമായിട്ടുള്ളത് വർഗ-മൈത്രി മാത്രമാണ്. ഇന്ത്യയുടെ സാഹചര്യങ്ങളിൽ മുതലാളിത്തവും മാർക്സിസവും അല്ല, നെഹ്രൂവിയൻ സോഷ്യലിസം ആണ് നടപ്പിലായത്; എന്നാൽ, നെഹ്രൂവിയൻ സോഷ്യലിസം ഇന്ത്യയുടെ സാംസ്കാരിക അടിത്തറയെ കണക്കിലെടുക്കുന്നില്ല. ഭാരതീയ സംസ്കാരത്തിൽ ഊന്നിയ ഒരു "മൂന്നാം വഴി"യാണ് മുതലാളിത്തത്തിനും മാർക്സിസത്തിനും ബദലായി ഉപാധ്യായ മുൻപോട്ട് വെക്കുന്നത്. ഉപാധ്യായയുടെ ഈ മൂന്നാം വഴി സിദ്ധാന്തം ഇറ്റലിയിലെ ഫാസിസ്റ്റ്കളുടെ "ഞങ്ങൾ ഇടതുമല്ല വലതുമല്ല" എന്ന വാദവുമായി വലിയ സാദൃശ്യം ഉള്ളതാണ് എന്ന് പ്രളയ് കനുൻഗോയെ പോലെയുള്ള രാഷ്ട്രതന്ത്ര വിദഗ്ദർ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. ഉപാധ്യായയുടെ ഈ വാദങ്ങളിൽ തൂങ്ങിയാണ് അടൽ ബിഹാരി വാജ്പേയിയെ പോലുള്ള ജനസംഘം നേതാക്കൾ 1960-കളിലും ഒക്കെ "അപ്പ്രോപ്രിയേറ്റ് സാങ്കേതികവിദ്യ" എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി പഞ്ചവത്സര പദ്ധതികളുടെ വലിയ ഘനവ്യവസായത്തിനെ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തിയുള്ള നയങ്ങളെ എതിർത്തത്.

ഈ നയം ജനസംഘത്തിന് വലിയ ഗുണം ചെയ്തു. മാർക്സിസ്റ്റ്കാരല്ലാത്തവർ ഒത്തുകൂടിയ ഗാന്ധിയൻ, സോഷ്യലിസ്റ്റ്‌, പരിസ്ഥിതിവാദ വേദികളുമായും പ്രവർത്തകരുമായും സഖ്യങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാൻ അവർക്ക് ഈ നയസമീപനം മൂലം കഴിഞ്ഞു. അങ്ങിനെയാണ് ഗാന്ധിയനായിരുന്ന വിനോഭാ ഭാവേയുടെ ഭൂദാന പ്രസ്ഥാനത്തിലും, സോഷ്യലിസ്റ്റ്‌ ആയിരുന്ന ജയപ്രകാശ് നാരായണന്റെ സർവോദയ പ്രസ്ഥാനത്തിലും ഒട്ടേറെ ആർ.എസ്.എസ്. പ്രവർത്തകർ നുഴഞ്ഞു കയറി പങ്കെടുക്കുന്ന സാഹചര്യം ഇവിടെ ഉണ്ടായത്. ഈ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കൂടിയാണ് അടിയന്തിരാവസ്ഥ വന്നപ്പോൾ ജയപ്രകാശും മറ്റുമായി എളുപ്പത്തിൽ ധാരണകൾ ഉണ്ടാക്കാൻ ജനസംഘത്തിന് കഴിഞ്ഞത്. ഹിന്ദു ഐക്യം എന്ന ലക്ഷ്യം നടപ്പിൽ വരുത്താൻ നിരന്തരമായി ഈ ധാരണകളിൽ കൂടി അവർ പരിശ്രമിച്ചു.

അടിയന്തിരാവസ്ഥക്ക് ശേഷമുള്ള വർഷങ്ങളിൽ സംഘപരിവാർ പുതിയ രാഷ്ട്രീയനീക്കങ്ങളുമായി മുൻപോട്ടു വന്നു. 1980-ൽ ജനസംഘം ഭാരതീയ ജനത പാർട്ടിയായി (ബി.ജെ.പി) പരിണമിച്ചു. ഈ അവസരത്തിലാണ് ബാലാസാഹിബ് ദേവ്രസും വാജ്പേയിയും ഒക്കെ ചേർന്ന് ബി.ജെ.പി എന്ന പുതിയ പാർട്ടിക്ക് അടിസ്ഥാനമായി "ഗാന്ധിയൻ സോഷ്യലിസം" എന്ന, ഒരിക്കലും പൂർണമായും നിർവചിക്കപ്പെടാത്ത, ഒരു സിദ്ധാന്തം രൂപപ്പെടുത്തിയത്. അടിയന്തിരാവസ്ഥ-കാലത്തെ സഖ്യങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയമായി ഉപയോഗപ്പെടുത്താൻ വേണ്ടിയാണ് ഈ അടവ് അവർ പ്രയോഗിച്ചത്. ഗാന്ധിയുടെ വാദങ്ങളുമായി ഒരു തരത്തിലുള്ള സംഭാഷണവും ഇവിടെ ഉണ്ടായില്ല; ഗാന്ധി എന്നത് ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് നുഴഞ്ഞു കയറാനുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയ ഉപകരണം മാത്രമായി ചുരുങ്ങി. പക്ഷെ, 1980-കളിലും ബി.ജെ.പി എന്ന പാർട്ടിക്ക് വലിയ വേരോട്ടങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാൻ സാധിച്ചില്ല.

1990-കളിൽ ഉദാരവല്ക്കരണം നടപ്പില വരുമ്പോൾ മാത്രമാണ് ബി.ജെ.പിക്ക് കൃത്യമായ ഒരു സാമ്പത്തിക നിലപാട് വേണം എന്നവർക്ക് തന്നെ മനസ്സിലാവുന്നത്. 1990-കളുടെ ആരംഭം സംഘപരിവാറിന് എല്ലാ തരത്തിലും ആനന്ദം പകരുന്നതായിരുന്നു. ഒരു വശത്ത്‌, സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ ചിതറി പോയി. മറുവശത്ത്‌, കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി തന്നെ നെഹ്രൂവിയൻ സോഷ്യലിസം കൈയ്യൊഴിഞ്ഞു. അത് കൊണ്ട് തന്നെ, മൻമോഹൻ സിംഗ് ആദ്യമായി ഉദാരവല്ക്കരണം പ്രഖ്യാപിക്കുമ്പോൾ ബി.ജെ.പി അതിനെ സ്വാഭാവികമായി പിന്തുണച്ചു. ശത്രുക്കളെല്ലാം ഒറ്റയടിക്ക് നിലം പതിച്ചല്ലോ; പിന്തുണക്കാതിരിക്കുന്നതെങ്ങിനെ?

പക്ഷെ, ഒരു പ്രശ്നം ഉണ്ടായി. സംഘപരിവാറിന്റെ തന്റെ ഭാഗമായ ഒരു വിഭാഗത്തിന് ഉദാരവല്ക്കരണവും ആഗോളവല്ക്കരണവും പഥ്യമായിരുന്നില്ല. അവർ "സ്വദേശി ജാഗരൺ മഞ്ച്" എന്ന സംഘടന 1991-ൽ ഉണ്ടാക്കി. ഇന്ത്യക്ക് വേണ്ടത് ഉദാരവല്ക്കരണവും ആഗോളവല്ക്കരണവും അല്ല, മറിച്ചു സാംസ്കാരിക ദേശീയതയിൽ ഊന്നിയ ഒരു സ്വദേശി സാമ്പത്തിക നയമാണ് എന്നവർ വീണ്ടും വാദിച്ചു. ഗാന്ധിയെ വിട്ടൊഴിഞ്ഞു അവർ വീണ്ടും ഗോൾവാൾക്കറിലെക്കും ഉപാധ്യായയിലേക്കും പോയി. പ്രകടമായ ഉപഭോഗസംസ്കാരം നല്ലതല്ല; ആഗോള വ്യാപാര കരാർ (WTO) ഇന്ത്യക്ക് യോജിച്ചതല്ല; ബഹുരാഷ്ട്ര കുത്തകകളെ എതിർക്കണം; വിദേശ ചരക്കുകൾ ബഹിഷ്ക്കരിച്ച് പകരമായി ഇന്ത്യൻ ചരക്കുകൾ ഉപയോഗിക്കണം; എന്നീ വാദങ്ങൾ അവർ മുൻപോട്ടു വെച്ചു.

ഇത് മൂലം, ബി.ജെ.പിക്ക് അവരുടെ സാമ്പത്തിക നയത്തിൽ തിരുത്തലുകൾ വരുത്തേണ്ടതായി വന്നു.

അങ്ങിനെയാണ് ബാഹ്യമായ സാമ്പത്തിക നിയന്ത്രണങ്ങൾ നിലനിർത്തണം; എന്നാൽ, ആഭ്യന്തരമായ സാമ്പത്തിക നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കാം എന്ന ഒരു മധ്യ-വഴിയിൽ അവർ എത്തിപ്പെടുന്നത്. ഇത് ബി.ജെ.പിക്കും ആർ.എസ്.എസ്സിനും സ്വീകാര്യമായി മാറി. വാദം ഇങ്ങിനെയായി: ഇന്ത്യ സാംസ്കാരികമായി തന്നെ ഒരു മഹാശക്തിയാണ്; സാമ്പത്തികമായി ഒരു മഹാശക്തിയായി മാറാൻ ആഗോളവല്ക്കരണം ഒരു തടസ്സമാണ്. ഇത് വഴി സംഘപരിവാർ പല ഗുണങ്ങളും ഉണ്ടാക്കി. തങ്ങൾ ആഗോലവല്ക്കരണത്തെ പിൻതാങ്ങുന്ന കോൺഗ്രസ്സുമായി തട്ടിച്ചു നോക്കുമ്പോൾ വിഭിന്നരാണ് എന്ന ബോധം അവർക്ക് സൃഷ്ട്ടിക്കാൻ സാധിച്ചു. ഇന്ത്യൻ മുതലാളിത്തത്തിന് തങ്ങൾ എതിരല്ല; വിദേശ കുത്തകകളോട് മാത്രമേ എതിർപ്പുള്ളൂ എന്ന് വരുത്താൻ സാധിച്ചു; അത് വഴിയാണ് ബി.ജെ.പി ഇന്ത്യൻ മുതലാളിമാരുമായി തുറന്ന സഖ്യങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിയത്. രാഹുൽ ബജാജിനെ പോലുള്ള ഇന്ത്യൻ മുതലാളിമാരുടെ 1990-കളിലെ ബി.ജെ.പി പ്രവേശം ഒരു ഉദാഹരണം മാത്രം.

ഈ സ്ഥിതിയിൽ മാറ്റമുണ്ടായത് വാജ്പേയിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ 1998-ൽ ഒരു സർക്കാർ രൂപീകരിച്ചതോടെയാണ്.ആ സർക്കാർ മുകളിലെ സമീപനത്തിന് വിരുദ്ധമായി ഒരു തുറന്ന നവ-ലിബറൽ സാമ്പത്തിക നയമായിരുന്നു പിന്തുടർന്നത്‌. ഒട്ടേറെ ബാഹ്യമായ സാമ്പത്തിക നിയന്ത്രണങ്ങൾ അവർ എടുത്തു കളഞ്ഞു. ഇൻഷുറൻസ് മേഖലയിൽ സ്വകാര്യവല്ക്കരണം നടപ്പാക്കി. പൊതുമുതലും സ്ഥാപനങ്ങളും വിറ്റഴിച്ചു. കാർഷിക വിളകളിലടക്കം ഇറക്കുമതി പൂർണമായും ഉദാരവൽക്കരിച്ചു. അന്ന് എൽ.കെ.അദ്വാനി പറഞ്ഞത് ഇങ്ങിനെ: "ഒരു സാമ്പത്തിക നയവും ഒരു സിദ്ധാന്തത്തിൽ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തിയതാകരുത്". 2004-ൽ ഈ സർക്കാർ തിരെഞ്ഞെടുപ്പിനെ നേരിട്ടപ്പോൾ ഈ ഉദാരവൽക്കരണത്തിൽ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തിയാണ് അവർ "ഇന്ത്യ തിളങ്ങുന്നു" എന്ന ക്യാമ്പൈൻ തന്നെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നത്.

പക്ഷെ, 2004-ലെ തിരെഞ്ഞെടുപ്പിൽ ബി.ജെ.പി അമ്പേ തോറ്റു. ഈ അവസരത്തിൽ ബി.ജെ.പിക്ക് ഉള്ളിലെ സാമ്പത്തിക നയങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച അസ്വാരസ്യങ്ങൾ വർദ്ധിച്ചു. കൃഷിക്കും ചെറു-കിട വ്യവസായത്തിനും വാജ്പേയിസർക്കാർ പ്രാധാന്യം നല്കാത്തതാണ് തോൽവിക്ക് കാരണം എന്ന് സ്വദേശിവാദികൾ പറഞ്ഞു.ആ അവസരത്തിൽ എല്ലാവരും കരുതിയത്‌ ബി.ജെ.പി അതിന്റെ സാമ്പത്തിക നയങ്ങൾ വീണ്ടും തിരുത്തിയെഴുതാൻ നിർബന്ധിക്കപ്പെടും എന്നായിരുന്നു. എന്നാൽ, ഉണ്ടായത് അങ്ങിനെയേയല്ല. കുറച്ച് കൂടി കടുത്ത ഉദാരവല്ക്കരണവാദികൾ ആയി അവർ മാറി. ഇതെങ്ങിനെ ഉണ്ടായി? ഇവിടെയാണ്‌ ഗുജറാത്തിന്റെയും മോദിയുടെയും പ്രസക്തി.

ഗുജറാത്ത് "മോഡൽ"

2002-ലെ വർഗീയലഹളക്ക് ശേഷം വികൃതമായ തന്റെ ഇമേജ് മാറ്റാൻ മോദി സ്വീകരിച്ച ഒരു പാതയായിരുന്നു 2003 മുതൽ ഗുജറാത്തിൽ അദ്ദേഹം നടപ്പാക്കിയ വാശിയോടെയുള്ള ഉദാരവല്ക്കരണം. ഈ ഉദാരവല്ക്കരണ പ്രക്രിയക്ക് രണ്ട് മുഖങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. രണ്ട് തൂണുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നും പറയാം. ഒന്ന്, തീവ്രമായ ഹിന്ദുത്വ സാംസ്കാരികത. രണ്ട്, സാമ്പത്തിക രംഗത്ത് തീവ്രമായ നവ-ലിബറൽ ഊന്നൽ. ഈ തൂണുകളിൽ പടുത്തുയർത്തിയതായിരുന്നു മോദിയുടെ "ഗുജറാത്ത് മോഡൽ". ഈ മോഡലും ഉയർത്തിപിടിച്ചാണ് അദ്ദേഹം 2014-ൽ ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് കടന്ന് വരുന്നത്.

ഒരു നവ-ലിബറൽ പറുദീസയായി ഗുജറാത്തിനെ മോദി മാറ്റി എന്ന് തന്നെ പറയാം. ഉദാരവൽക്കരണക്കാലത്തെ ഒരു പ്രധാന മാറ്റം മൂലധന നിക്ഷേപത്തിൽ നിന്നും ഭരണകൂടം പിൻവാങ്ങിയതാണ്. ഈ രംഗം സ്വകാര്യ മേഖലക്ക് വിട്ടുകൊടുത്ത് കൊണ്ടായിരുന്നു പിൻവാങ്ങൽ. അങ്ങിനെ സാമ്പത്തിക വളർച്ച ആഗ്രഹിക്കുന്ന സംസ്ഥാന സർക്കാറുകൾ സ്വയം സ്വകാര്യനിക്ഷേപം കണ്ടെത്തി കൊള്ളണം. പക്ഷെ, സ്വകാര്യ മേഖല എന്തിന് ഒരു സംസ്ഥാനത്ത് നിക്ഷേപിക്കാതെ മറ്റൊരു സംസ്ഥാനത്ത് നിക്ഷേപിക്കണം? കൂടുതൽ ലാഭം തന്നെ ലക്ഷ്യം. ആ ലാഭം എങ്ങിനെ കിട്ടും? അതിന്, സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾ നികുതിയിനത്തിലും ഭൂമി വിട്ട് കൊടുക്കുന്നതിലും തൊഴിൽ നിയമങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നതിലും സ്വകാര്യ മേഖലക്ക് വലിയ ഇളവുകൾ നല്കണം. കൂടുതൽ ഇളവ് കിട്ടുന്ന സംസ്ഥാനത്തിലേക്കു അവർ പോകും. ഈ നയം ചൂഷണം ചെയ്യാൻ ആദ്യം തന്നെ മുന്നോട്ടു വന്നത് മോദിയുടെ ഗുജറാത്താണ്. സ്വകാര്യ മേഖലക്ക് ഗുജറാത്ത് മുഴുവനായി മോദി തുറന്ന് കൊടുത്തു. അവർക്ക് വലിയ തോതിൽ നികുതിയിളവുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്തു. ഭൂപരിഷ്ക്കരണ നിയമങ്ങൾ റദ്ദ് ചെയ്ത് ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കൽ എളുപ്പമാക്കി. ആയിരക്കണക്കിന് ഏക്കർ ഭൂമി ഇത്തരത്തിൽ സ്വകാര്യ മേഖലക്ക് വിട്ടു കൊടുത്തു. തൊഴിൽ നിയമങ്ങൾ തൊഴിലാളി-വിരുദ്ധമാക്കി മാറ്റിയെഴുതി. ചങ്ങാത്ത മുതലാളിത്തം അതിന്റെ പൂർണരൂപത്തിലും ശക്തിയിലും നടപ്പിൽ വരുത്തി. ഈ നയങ്ങൾ ഒന്നും തന്നെ ഗുജറാത്തിലെ ദരിദ്രർക്ക് പ്രയോജനകരമായില്ല. ദാരിദ്ര്യം കുറയ്ക്കുന്നതിൽ അമ്പേ പരാജയമായിരുന്നു മോദിയുടെ ഗുജറാത്ത്.

മറുവശത്ത്‌, തീവ്രഹിന്ദുത്വ നിലപാടുകൾ മയപ്പെടുത്തിയില്ല എന്ന് മാത്രമല്ല, ഈ തീവ്രഹിന്ദുത്വ നിലപാടുകൾ സർക്കാരിന്റെ നയങ്ങളുടെ ഭാഗമായി കൂടി മാറ്റുകയായിരുന്നു മോദി ചെയ്തത്. സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു പ്രക്രിയയിൽ കൂടിയായിരുന്നുവെങ്കിലും, ഹിന്ദുത്വം സർക്കാർ നയമായി മാറി. ഇതായിരുന്നു മോദിയുടെ ഗുജറാത്ത് മോഡലിന്റെ രണ്ടാം തൂണ്. മോദിയുടെ കാലത്ത് സർക്കാർ നടപ്പിലാക്കിയ ഒരു പ്രധാന പരിപാടി "ശബരി കുംഭമേള"യായിരുന്നു. ആദിവാസി മേഖലയിൽ ആയിരുന്നു ഈ മേള സർക്കാർ നടത്തിയത്. ആർ.എസ്.എസ്സിന്റെ ആദിവാസി സംഘടനയായ വനവാസി കല്യാൺ ആശ്രമത്തിന്റെ സഹകരണത്തോട് കൂടിയായിരുന്നു നടത്തിപ്പ്. ആദിവാസികളെ ഹിന്ദു സമുദായത്തിലേക്ക്‌ തിരിച്ചു വിളിക്കുക എന്ന ഒറ്റ ലക്ഷ്യത്തോടെയായിരുന്നു ഇത് സംഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. ഇതിന് മോദിയോടൊപ്പം ചുക്കാൻ പിടിച്ചത് ആരൊക്കെയായിരുന്നു? അംബാനി കുടുംബത്തിന്റെ ആത്മീയഗുരു എന്നറിയപ്പെടുന്ന മൊരാരി ബാപ്പു, ബലാൽസംഘ കേസിൽ പെട്ട് ഇന്ന് ജയിലിൽ കഴിയുന്ന ആസാറാം ബാപ്പു എന്നിവർ. ആർ.എസ്.എസ്സിനെ മോദിയോട് ഏറെ അടുപ്പിച്ച ഒരു നയമായിരുന്നു ശബരി കുംഭമേള.

അത് പോലെ തന്നെ, വിദേശനിക്ഷേപങ്ങൾ ക്ഷണിക്കാൻ വേണ്ടി മോദി നടത്തിയിരുന്ന "വൈബ്രന്റ്റ് ഗുജറാത്ത്" നിക്ഷേപമേളകൾ എല്ലായ്പ്പോഴും ദീപാവലി ദിവസങ്ങളിലായിരുന്നു സംഘടിപ്പിച്ചിരുന്നത്. എല്ലാവിധ ഹിന്ദുമത ആചാരങ്ങളും പൂർണ്ണമായി കൊണ്ടായിരുന്നു ഈ നിക്ഷേപമേളകൾ. ഗുജറാത്തികളുടെ സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യം ഒരു ഹിന്ദുമത-സവർണ്ണ പാരമ്പര്യമാണ് എന്നുറക്കെ വിളംബരം ചെയ്തിരുന്നു എല്ലായ്പ്പോഴും ഈ മേളകൾ.

മറ്റൊരു ഉദാഹരണം, നർമദ പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. നർമദ പദ്ധതിയിലെ വെള്ളം ദാങ്ങ് മേഖലയിൽ എത്തിയപ്പോൾ "നർമദ ബച്ചാവോ ആന്ദോളൻ" നയിച്ച നർമദ-വിരുദ്ധ സമരങ്ങളെ അധിക്ഷേപിച്ചു കൊണ്ട് മോദി പറഞ്ഞത് ഇങ്ങിനെ: നർമദ പദ്ധതി ഹിന്ദുക്കളുടെ സ്വപ്നപദ്ധതിയാണ്. നർമദയുടെ വെള്ളം ഗുജറാത്തിൽ എത്തുമ്പോൾ പുനർജനിക്കുന്നത് പുരാതനകാലത്ത് ഇല്ലാതായിപ്പോയ സരസ്വതി നദിയാണ്. അത് കൊണ്ട് തന്നെ, മോദിയുടെ സർക്കാരിന്റെ ജലസേചനവകുപ്പ് നർമദ വെള്ളത്തെ സ്വീകരിച്ചത് 1500 ബ്രാഹ്മണ പൂജാരിമാർ മോഡിക്കൊപ്പം നയിച്ച വലിയൊരു പൂജയോടെയാണ്. ഗുജറാത്തി ഹിന്ദുക്കളുടെ ഒരു അഭിമാന പ്രശ്നമായിട്ടാണ് നർമദയെ മോദി അവതരിപ്പിച്ചത്.

മോദി ഗുജറാത്തിലെ "ഹിന്ദു ഹൃദയ സാമ്രാട്ട്" ആണ് എന്ന തരത്തിലാണ് അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു കൊണ്ടിരുന്നത്. ഹിന്ദു ഹൃദയ സാമ്രാട്ടുകൾ എപ്പോഴും പുറംരാജ്യങ്ങളിലെ മുസ്ലീമുകളാൽ ആക്രമിക്കപ്പെട്ട് കൊണ്ടിരിക്കും എന്നാണല്ലോ  ആരോപണം. അങ്ങിനെയാണ് മോഡിയെ വധിക്കാൻ എത്തിയവരാണ് ഇഷ്രത് ജഹാനും ജാവേദ്‌ ഷേക്കും എന്ന് പ്രചരിപ്പിക്കപെട്ടതും അവർ വധിക്കപ്പെട്ടതും.

പറഞ്ഞു വരുന്നത് ഇതാണ്. മോഡിയുടെ ഗുജറാത്തിൽ ആർ.എസ്.എസ്സിനും ബി.ജെ.പിക്കും കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞത് ഒരു പുതിയ വികസനഭാഷയാണ്‌. സ്വദേശിവാദികളുടെ വാദങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമായി ഹിന്ദുത്വവും നവ-ലിബറൽ സാമ്പത്തികനയങ്ങളും ഒന്നിച്ചു കെട്ടാം എന്ന് മോദി കാട്ടിക്കൊടുക്കുകയായിരുന്നു. ആ സംയോഗത്തിൽ ആർ.എസ്.എസ്സിന്റെ പ്രീയപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളായ ആദിവാസികളെ ഹിന്ദു സമൂഹത്തിലേക്കു തിരിച്ചു കൊണ്ട് വരൽ, മുസ്ലീം വിരുദ്ധത എന്നിവയൊക്കെ കൃത്യമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. നവ-ലിബറൽ നയങ്ങൾ തന്റെ സാംസ്കാരികദേശീയതക്കുള്ളിൽ സുരക്ഷിതമാക്കി നിർത്താം; ഹിന്ദു-സവർണ്ണ സാംസ്കാരിക ചിന്ഹങ്ങൾ നവ-ലിബറൽ നയങ്ങൾക്കുള്ളിൽ സുരക്ഷിതമാക്കി നിർത്താം. പഴയ സ്വദേശി എഴുത്തുകളിൽ ഭൌതിക വികസന സങ്കല്പങ്ങൾ വിമർശിക്കപ്പെട്ടു എങ്കിൽ, അവിടെ നിന്നും ഗുജറാത്തിൽ സംഘപരിവാർ എത്തിപ്പെട്ടത് എവിടെയെന്നു മോഡിയുടെ വ്യവസായികളോടുള്ള വാക്കുകളിൽ തന്നെ ഉദ്ധരിക്കാം: "നിങ്ങൾ ഗുജറാത്തിലേക്ക് വരൂ. ഈ മണ്ണിൽ നിങ്ങൾ ഒരു രൂപ നിക്ഷേപിച്ചാൽ നിങ്ങൾക്ക് മടക്കി കിട്ടുക ഒരു ഡോളറായിരിക്കും.".

എന്ത് കൊണ്ട് സംഘപരിവാർ വികസന വിരുദ്ധരാകുന്നു?

സംഘപരിവാറിന്റെ നയപരിപാടികൾ സ്വദേശി പാരമ്പര്യത്തിൽ നിന്നകന്ന് നവ-ലിബറൽ ആയതിന്റെ നാൾവഴികളാണല്ലോ ഇത് വരെ പരിശോധിച്ചത്. ഗുജറാത്തിൽ മോദി മുമ്പോട്ട് വെച്ച വികസന അനുഭവം ഹിന്ദുത്വത്തെയും നവ-ലിബറൽ നയങ്ങളെയും മനോഹരമായി ഇണക്കി ചേർത്തു വെച്ച ചുറ്റുപാടിൽ നിന്നാണ് സംഘപരിവാർ സ്വദേശി മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ വിട്ടൊഴിഞ്ഞ്‌ പരിപൂർണ്ണ നവ-ലിബറലുകൾ ആയി മാറുന്നത്. ഗുജറാത്തിൽ നടപ്പിൽ വരുത്തിയ അതേ ഹിന്ദുത്വ-നവലിബറൽ നയങ്ങൾ തന്നെയാണ് മോദി പ്രധാനമന്ത്രിയെന്ന നിലയിൽ ഇന്ത്യയൊട്ടാകെ അവതരിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത്. ഇവിടെ നിന്ന് വേണം ഹിന്ദുത്വത്തിന് വികസനരംഗത്ത് എന്താണ് വാഗ്ദാനം ചെയ്യാൻ കഴിയുക എന്ന് പരിശോധിക്കേണ്ടത്.

വികസനരംഗത്ത് ഏറ്റവും പിന്നോക്കം നിൽക്കുന്ന ഓരോ ജനവിഭാഗത്തിന്റെ താൽപ്പര്യത്തിനും എതിരാണ് സംഘപരിവാറിന്റെ ഹിന്ദുത്വ അജണ്ട. അത് ദളിതരാകട്ടെ, ആദിവാസികളാകട്ടെ, സ്ത്രീകളാകട്ടെ, മുസ്ലീങ്ങളാകട്ടെ. സംഘപരിവാറിന്റെ മുസ്ലീം വിരോധം പ്രശസ്തമായത്‌ കൊണ്ട് ഇവിടെ വീണ്ടും പറയാൻ തുനിയുന്നില്ല.

ദളിതരും സംഘപരിവാറും

പൂർണ്ണമായി ബ്രാഹ്മണ്യത്തിൽ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തിയ ഒരു പ്രത്യയശാസ്ത്രമാണ് ഹിന്ദുത്വം. താനൊരിക്കലും ഒരു ഹിന്ദുവായി മരിക്കുകയില്ലെന്നും ബുദ്ധമതം സ്വീകരിക്കുകയാണെന്നും പ്രഖ്യാപിച്ച അംബേദ്‌കറിന്, വർണ്ണാശ്രമധർമത്തിൽ ഉള്ള അടിയുറച്ച വിശ്വാസം മൂലം, സംഘപരിവാർ ഒരിക്കലും മാപ്പ് കൊടുത്തിട്ടില്ല. മനുസ്മൃതി കത്തിച്ചു കളഞ്ഞു കൊണ്ട് അംബേദ്‌കർ തുടങ്ങിവെച്ചത് ഹിന്ദുമതത്തിലെ ജാതി അനാചാരങ്ങൾക്കെതിരെയും ബ്രാഹ്മണ്യത്തിനെതിരെയും ഉള്ള ഉഗ്രൻ പോരാട്ടങ്ങളാണ്. അത് കൊണ്ട് തന്നെ, "ജാതിയുടെ ഉന്മൂലനം" എന്ന അംബേദ്‌കറിന്റെ പ്രശസ്തമായ പുസ്തകത്തെ അവർക്കൊരിക്കലും അനുകൂലിക്കാൻ സാധിച്ചിട്ടില്ല. നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ തന്നെ അഭിപ്രായത്തിൽ തോട്ടിപ്പണി നിരോധിക്കേണ്ട ഒന്നല്ല; മറിച്ച് ദളിതരുടെ ഒരു ആത്മീയമായ ഒരു അനുഷ്‌ഠാനമാണ്. ഇത്തരത്തിൽ വർണ്ണാശ്രമധർമത്തിൽ അടിയുറച്ച് വിശ്വസിക്കുന്ന ഒരു പ്രധാനമന്ത്രിക്ക് ദളിത്‌ ക്ഷേമത്തിന് വേണ്ടി എന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയും? ഇന്ന് അംബേദ്‌കറിനെ സ്വന്തമാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന സംഘപരിവാറും മോദിയും അത് ചെയ്യുന്നത് അദ്ദേഹം ജാതിക്കെതിരെ നടത്തിയ ഉജ്വല പോരാട്ടങ്ങൾ ഉയർത്തി കാട്ടിയല്ല; "ജാതിയുടെ ഉന്മൂലനം" എന്ന പുസ്തകം എഴുതിയത് കൊണ്ടല്ല; മറിച്ച് അദ്ദേഹം ഭരണഘടന നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ വഹിച്ച പങ്ക് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിക്കൊണ്ടാണ് എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്.

സംഘപരിവാർ ദളിതരെ കൂടെ കൂട്ടാൻ മുന്നോട്ടുവെക്കുന്ന കപട മുദ്രാവാക്യമാണ് "ഹിന്ദുക്കൾക്ക് ഒരു ഗ്രാമത്തിൽ ഒരമ്പലം; ഒരു കിണർ; ഒരു ശ്മശാനം" എന്നത്. കാഞ്ച ഐലയ്യ ചോദിച്ച ചോദ്യം ഇവിടെ പ്രസക്തം: "ഈ അമ്പലത്തിൽ ഏതു ദൈവത്തെയാണ് നിങ്ങൾ പ്രതിഷ്ട്ടിക്കാൻ പോകുന്നത്? രാമനെയോ, ബുദ്ധനെയോ?" അംബേദ്‌കർ ജീവിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ "ഘർ വാപസി" എന്ന തങ്ങളുടെ പരിപാടിയെ അനുകൂലിച്ചേനെ എന്ന് വരെ തട്ടിവിടാനുള്ള നാണമില്ലായ്മ സംഘപരിവാർ നേതാക്കൾക്കിന്നുണ്ട്.

ദശകങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ സംഘപരിവാർ അവരുടെ മൂന്ന് പ്രധാന ശത്രുക്കളെ പ്രഖ്യാപിച്ചു കഴിഞ്ഞിരുന്നു: മുസ്ലീങ്ങൾ, ക്രിസ്ത്യാനികൾ, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാർ. ഈ ലിസ്റ്റിൽ ഒരു കൂട്ടിച്ചേർക്കൽ ഇന്നുണ്ട്: അംബേദ്‌ക്കറിസ്റ്റുകൾ. രോഹിത് വെമുലയുടെ മരണത്തിനു ശേഷം, ആ മരണത്തോടുള്ള സംഘപരിവാറിന്റെ നിന്ദ്യമായ പ്രതികരണങ്ങളിലൂടെ, ഇത് കൂടുതൽ വ്യക്തമായിട്ടുണ്ട്.

ആദിവാസികളും സംഘപരിവാറും

ആദിവാസികളെ ഒരിക്കലും സംഘപരിവാർ ഹിന്ദു സമൂഹത്തിന്റെ ഭാഗമായി അംഗീകരിച്ചിട്ടില്ല. അത് കൊണ്ട് തന്നെ, തങ്ങൾ ഹിന്ദുക്കളാണ് എന്ന് ആദിവാസികളും കരുതിയിട്ടില്ല. സംഘപരിവാർ ഒരിക്കലും ആദിവാസി എന്ന പേര് തന്നെ ഉപയോഗിക്കാറില്ല. പകരം, വനവാസി എന്ന പേരാണ് ഉപയോഗിക്കാറ്. ആദിയിലെ വാസികൾ എന്ന് ആദിവാസികളെ വിളിച്ചു് കഴിഞ്ഞാൽ പിന്നെ, ആര്യന്മാരാണ്‌ ഇന്ത്യയിലെ ആദിവാസികൾ എന്ന് പറയാൻ കഴിയുകയില്ലല്ലോ എന്ന ഭയമാണ് സംഘപരിവാറിനെ ഇതിന് പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത്. സംഘപരിവാർ എന്നും ശ്രമിച്ചു പോന്നിട്ടുള്ളത് ആദിവാസികളെ, വർണ്ണാശ്രമധർമ്മത്തിന് കീഴ്പ്പെടുത്തി കൊണ്ടു തന്നെ, ഹിന്ദു സമൂഹത്തിലേയ്ക്ക് കൊണ്ട് വരാൻ കഴിയുമോ എന്നാണ്. അതിനു വേണ്ടി അവർ പലതരം സംഘടനകൾ ഉണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ട്: വനവാസി കല്യാൺ ആശ്രം, ഏകൽ വിദ്യാലയ, സേവാഭാരതി, വിവേകാനന്ദ കേന്ദ്ര, എന്നിങ്ങനെ. ഇവയുടെയെല്ലാം അന്തിമ ലക്ഷ്യം ഒന്ന് തന്നെ. ആദിവാസികളോട് അവർ ഹിന്ദുക്കളാണെന്നു പറഞ്ഞു ബോധ്യപ്പെടുത്തുക; ഹിന്ദുമതമെന്ന വീട്ടിലേക്കു തിരിച്ച് വരാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുക; ഹിന്ദുമതത്തെ ആക്രമിക്കാനും ദുർബലപ്പെടുത്താനും വന്നിട്ടുള്ള വിദേശശക്തികളാണ് ക്രിസ്ത്യാനികളും അവരുടെ പള്ളികളും അച്ചന്മാരും എന്ന് പറഞ്ഞു വിശ്വസിപ്പിക്കുക; ആദിവാസികളെ ക്രിസ്ത്യൻ വിഭാഗത്തിനെതിരെ അക്രമാസക്തമായി തന്നെ തിരിച്ചുവിടുക; അങ്ങിനെ, പരിവർത്തന പ്രവർത്തനം നടത്തുന്ന ക്രിസ്ത്യൻ മിഷണറിമാർക്കെതിരെ അക്രമം നടത്തുക. ഗ്രഹം സ്റ്റയിൻസിനെ ഒറീസയിൽ വെച്ചു മൃഗീയമായി സംഘപരിവാർ കൊലപ്പെടുത്തിയത് ഈ വഴിയിലൂടെ തന്നെ.

ഇതാണ് സംഘപരിവാറിന്റെ ആദിവാസി-പ്രേമത്തിന് പിന്നിലെ ശരിയായ കാരണം. അവരുടെ സാമ്പത്തിക പിന്നോക്കാവസ്ഥ പരിഹരിക്കാനുള്ള ഒരു നിർദേശവും സംഘപരിവാറിനില്ല; മോദിക്കുമില്ല.

സ്ത്രീകളും സംഘപരിവാറും

അങ്ങേയറ്റം സ്ത്രീവിരുദ്ധരാണ് സംഘപരിവാർ പ്രവർത്തകർ. മനുസ്മൃതിയോടുള്ള അചഞ്ചലമായ സ്നേഹം അവർ ഒരിക്കലും മറച്ച് പിടിച്ചിട്ടില്ല. മനുസ്മൃതിയെ "പവിത്രമായ ഗ്രന്ഥം" എന്നാണ് സാവർക്കർ വിശേഷിപ്പിച്ചത്‌. ഗോൾവാൾക്കറാകട്ടെ, മനുവിനെ മാനവവംശത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ നിയമദാതാവ് എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്‌. അംബേദ്‌കർ മനുസ്മുതി കത്തിച്ചു കളഞ്ഞ അതേകാലത്ത് തന്നെയാണ് ഇവർ ഈ അഭിപ്രായങ്ങൾ മുന്നോട്ട് വെച്ചത് എന്നത് ശ്രദ്ധേയം.

ആർ.എസ്.എസ്സിന്റെ മുഴുവൻ പേര് "രാഷ്ട്രീയ സ്വയംസേവക് സംഘം" എന്നാണല്ലോ. ഇതിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രവേശനമില്ല. സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രത്യേകം സംഘടനയുണ്ട്: "രാഷ്ട്രീയ സേവികാ സമിതി". സംഘടനയുടെ പേരിൽ തന്നെ മുറ്റി നില്ക്കുന്നുണ്ട് സ്ത്രീ-വിരുദ്ധത. പുരുഷന്മാർ "സ്വയം"സേവകന്മാരും സ്ത്രീകൾ വെറും "സേവിക"മാരും ആയതെങ്ങിനെ എന്ന രസകരമായ ചോദ്യം രാം പുനിയാനി ഉന്നയിച്ചിട്ടുണ്ട്. രാഷ്ട്രീയ സേവികാ സമിതിയുടെ ഒരു ലഘുലേഖയിൽ പറയുന്നത് ഇങ്ങിനെ: "പാശ്ചാത്യലോകത്തിന്റേതായ സ്വാധീനം മൂലം, ഇന്ന് സ്ത്രീകൾ തുല്യ-അധികാരങ്ങൾക്കും സാമ്പത്തിക സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും വേണ്ടി സമരങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു. ഇത് മൂലം സ്ത്രീകൾ സ്നേഹം, ത്യാഗം, അനുഷ്‌ഠാനം എന്നിവയോടുള്ള പ്രതിബദ്ധത ഉപേക്ഷിക്കാനുള്ള സാധ്യത കാണുന്നു. സ്ത്രീകളിലെ ഈ അസ്വാഭാവിക മാറ്റം കുടുംബം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തെ തകർത്തേക്കാം; കുടുംബമാണല്ലോ നല്ല സംസ്കാരങ്ങൾ പകർന്നു കൊടുക്കുന്ന സമൂഹത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകം." ഗോൾവാൾക്കർ തന്നെ പറഞ്ഞിരുന്നത് ഹിന്ദു രാഷ്ട്രമുണ്ടാക്കുന്നതിൽ ഹിന്ദു സ്ത്രീകൾക്ക് ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന ഏറ്റവും ദിവ്യമായ പ്രവർത്തി കുട്ടികളെ പ്രസവിക്കുകയും അവരെ ഹിന്ദു സംസ്കാരത്തിന് അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തി വളർത്തുകയും ചെയ്യുക എന്നാണ്.

ഇത് മാത്രമല്ല. 1990-കളിൽ രാജസ്ഥാനിൽ രൂപ്‌ കൻവർ എന്ന യുവതി സതി അനുഷ്ടിച്ചപ്പോൾ പാർലമെന്റിൽ വലിയ കോലാഹലമുണ്ടായി. അന്ന്, പാർലമെന്റിന് പുറത്ത് സതി അനുഷ്ഠാനം ഹിന്ദു യുവതികളുടെ അവകാശമാണ് എന്ന് മുദ്രാവാക്യം മുഴക്കി കൊണ്ട് ഒരു പ്രകടനം നടക്കുകയുണ്ടായി. അന്ന് അതിന് നേതൃത്വം നല്കിയത് ബി.ജെ.പിയുടെ പ്രമുഖ വനിതാ നേതാവായ വിജയരാജെ സിന്ധ്യ ആയിരുന്നു. സ്ത്രീകളുടെ ഉന്നമനത്തിനും സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും പൂർണ്ണമായി പുറംതിരിഞ്ഞു നിൽക്കുന്ന ഒരു ചിന്താപദ്ധതി ഇവിടെയൊക്കെ തന്നെ തെളിഞ്ഞു കാണാം.

വികസനപരമായി, സമൂഹത്തിലെ ഏറ്റവും പിന്നോക്കം നില്ക്കുന്ന ദളിതർ, ആദിവാസികൾ, സ്ത്രീകൾ, മുസ്ലീങ്ങൾ എന്നിവർക്കെതിരെ ഇത്തരത്തിൽ പ്രതിലോമമായ പ്രത്യയശാസ്ത്രം മനസ്സിൽ കൊണ്ട് നടക്കുന്നവർ, ഈ പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സാമ്പത്തിക നയമുണ്ടാക്കിയാൽ ഈ വിഭാഗങ്ങൾ വികസനപ്രക്രിയയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തപെടും എന്നെങ്ങിനെ പറയാൻ കഴിയും?

അവിടെ തീരുന്നില്ല. ഈ പിന്നോക്ക ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ ഇന്നത്തെ അവസ്ഥയെ മനസ്സിലാക്കാൻ, ചരിത്രപരമായി വിലയിരുത്താൻ, തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ചരിത്രപഠനം ആവശ്യമുണ്ട്. അപ്പോഴാണ്‌, സംഘപരിവാറിന്റെ ആര്യ-സിദ്ധാന്തത്തിന്റെയും മറ്റും മുഖംമൂടി അഴിഞ്ഞു വീഴുന്നത്. ഇക്കാരണങ്ങൾ കൊണ്ട് തന്നെ, തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള യുക്തിസഹവും ശാസ്ത്രീയവുമായ ചരിത്ര-നിർമ്മിതിക്ക് തന്നെ സംഘപരിവാർ എതിരാണ്. ചരിത്രത്തെ അവരുടെതായ രീതിയിൽ തിരുത്തിയെഴുതുക എന്നത് ഫാസിസ്റ്റുകളുടെ എക്കാലത്തെയും അജണ്ടയാണ്. ചരിത്രത്തെ ഹിന്ദു-അടയാളങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പുനർ-നിർമ്മിക്കുക വഴി, കെട്ടുകഥകൾ തെളിവുകളായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. യുക്തിസഹവും ശാസ്ത്രീയവുമായി ചരിത്രമെഴുതപ്പെട്ടാൽ, ദളിതരുടെയും ആദിവാസികളുടെയും സ്ത്രീകളുടെയും മേൽ ഹിന്ദു-സവർണ്ണ വർഗ-ജാതികൾ ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ആധിപത്യവും നായകത്വവും തകർന്നു വീഴുമോ എന്നവർ ഭയപ്പെടുന്നു.

ചുരുക്കത്തിൽ, ഹിന്ദുത്വത്തിൽ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തിയ സംഘപരിവാറിന്റെ സാമ്പത്തിക പ്രത്യയശാസ്ത്രം വികസനപരമായി ഇപ്പോൾ തന്നെ ഏറ്റവും പുറകിൽ നില്ക്കുന്ന ജനവിഭാഗങ്ങളെ വികസനപ്രക്രിയയിൽ നിന്നും കൂടുതൽ കൂടുതൽ അകറ്റി നിർത്തുന്നതാണ്. പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായി തന്നെ, അവർ ഈ വിഭാഗങ്ങൾക്ക് എതിരാണ്. നരേന്ദ്ര മോദി സർക്കാരിന്റെ, ഇന്ന് കൊട്ടിഘോഷിക്കപ്പെടുന്ന, സാമ്പത്തിക നയം കൂടുതൽ സാമൂഹ്യ അസമത്വത്തിനും സംഘർഷത്തിനും മാത്രമേ ഇട നൽകൂ.  

അരുണ്‍ ജൈറ്റ്ലിയുടെ 2015-16 ബജറ്റ്: കോർപ്പറേറ്റ്കൾക്ക് ബഹുത് അച്ഛേ ദിൻ

ആർ. രാംകുമാർ

ചെകുത്താൻ എപ്പോഴും വിശദാംശങ്ങളിലാണ് ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നത് എന്ന് ഇംഗ്ലീഷിൽ ഒരു ചൊല്ലുണ്ട്. അത് പോലെയാണ് അരുണ്‍ ജൈറ്റ്ലിയുടെ ബജറ്റ്. ബജറ്റ് പ്രസംഗം മുഴുവനും വളരെ സമർത്ഥമായ പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ. എന്നാൽ, ബജറ്റിലെ തന്നെ കണക്കുകൾ നോക്കിയാലോ, ഈ പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ ഒന്നും തന്നെ അവിടെ പ്രതിഫലിക്കുന്നുമില്ല. കണക്കുകൾ കൂടുതൽ വിശദമായി നോക്കിയാലോ? അപ്പോൾ, അരുണ്‍ ജൈറ്റ്ലിയുടെ ബജറ്റ് പൂർണമായും ഇന്ത്യയിലെ കോർപ്പറേറ്റ്കൾക്ക് തീറെഴുതിയ ഒന്നാണ് എന്ന് കാണാൻ കഴിയും. ദരിദ്രർക്കും തൊഴിലാളി വർഗത്തിനും വേണ്ടിയുള്ള ചിലവുകൾ വൻ തോതിൽ വെട്ടിക്കുറച്ചിരിക്കുന്നു. അവരിൽ തന്നെ, ദളിതർ, ആദിവാസികൾ, കുട്ടികൾ എന്നീ വിഭാഗങ്ങൾക്കും വിദ്യാഭ്യാസം പോലുള്ള സാമൂഹ്യമേഖലകളിലും ആണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ചെലവുകളിൽ കുറവ് വരുത്തിയിരിക്കുന്നത്.

ബജറ്റിലെ പൊതുവിലുള്ള ധനപരമായ നിലപാടെന്തെന്ന് ഒന്ന് നോക്കാം. 2014-15 നും 2017-18 നും ഇടയ്ക്കു ധനകമ്മി ജി.ഡി.പിയുടെ 4.1 ശതമാനത്തിൽ നിന്നും 3 ശതമാനമാക്കി കുറക്കാനാണ് ബജറ്റിലെ നീക്കം. എന്നാൽ, ഇതേ കാലയളവിൽ, സർക്കാരിന്റെ നികുതി വരുമാനമാകട്ടെ (ജി.ഡി.പിയുടെ അനുപാതമായി തന്നെ) ഇതിനേക്കാൾ കുറഞ്ഞ തോതിലേ വളരൂ എന്നാണു സർക്കാർ കണക്കു കൂട്ടിയിട്ടുള്ളത്: 9.9 ശതമാനത്തിൽ നിന്നും 10.7 ശതമാനമായി. അതായത്, ധനകമ്മി കുറയ്ക്കണമെങ്കിൽ ചിലവുകൾ കുറച്ചേ കഴിയൂ. ഈ കർത്തവ്യം ജൈറ്റ്ലി ഏറ്റെടുത്തിട്ടുള്ളത് മുന്-ധനമന്ത്രി ചിദംബരത്തിൽ നിന്നും തന്നെയാണ്. കാരണം, ധനകമ്മിക്കു ഈ ലക്ഷ്യങ്ങൾ നിർവചിച്ചു വെച്ചത് അദ്ദേഹമാണ്. 2014 ജൂലായിൽ അവതരിപ്പിച്ച തന്റെ ആദ്യ ബജറ്റിൽ ജൈറ്റ്ലി തന്നെ പറഞ്ഞത്, ചിദംബരം തനിക്കു നല്കിയിട്ടുള്ള ധനകമ്മി-ലക്ഷ്യങ്ങൾ "വളരെ ദുഷ്കരമാണ്", എങ്കിലും താനത് ഒരു "വെല്ലുവിളി" പോലെ ഏറ്റെടുക്കുന്നു എന്നാണു. അതായത്, ചിദംബരം വിട്ടയിടത്തു നിന്നാണ് ജൈറ്റ്ലിയുടെ തുടക്കം. 2014 ജൂലായിലെ ജൈറ്റ്ലിയുടെ ബജറ്റ് വിശകലനം ചെയ്തു ഞാൻ "ചിന്ത"യിൽ എഴുതിയ ലേഖനത്തിൽ ("ഏറെയും തുടര്‍ച്ച തന്നെ; ഒരു മാറ്റവുമില്ല ഒന്നിനും") 2016-17 വരെയും സാമൂഹ്യ മേഖലകളിലെ ചെലവുകൾ വെട്ടിക്കുറച്ചു കൊണ്ടേ അദ്ദേഹത്തിനു ഈ ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൈവരിക്കാൻ കഴിയൂ എന്ന് എഴുതിയിരുന്നു. അത് ശരിയായി വന്നു എന്നാണ് 2015-16 ലേക്കുള്ള ജൈറ്റ്ലിയുടെ ബജറ്റ് കണക്കുകൾ കാണിക്കുന്നത്.

ചെലവ് കുറക്കൽ

കണക്കുകൾ കാണിക്കുന്നത്, 2014-15 ൽ ധനകമ്മി 4.1 ശതമാനത്തിൽ നിർത്താൻ ജൈറ്റ്ലി തന്റെ ചെലവുകൾ ഭീകരമായ തോതിൽ വെട്ടിക്കുറച്ചിട്ടുണ്ട് എന്നാണു. മൊത്തം ചെലവിനെ പദ്ധതി (plan) ചെലവുകൾ, പദ്ധതിയേതര ചെലവുകൾ എന്നാണല്ലോ തരംതിരിച്ചിട്ടുള്ളത്. പദ്ധതി ചെലവുകൾ എടുത്താൽ (അതായത്, കേന്ദ്രത്തിന്റെ പദ്ധതി ചെലവുകളും സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ട പദ്ധതി തുകയും ചേർത്തു മൊത്തം), 2014-15 ലേക്ക് ജൈറ്റ്ലി മാറ്റി വെച്ചിരുന്നത് 575000 കോടി രൂപയായിരുന്നു. എന്നാൽ പുതുക്കിയ കണക്കുകൾ കാണിക്കുന്നത് ജൈറ്റ്ലി ചെലവഴിച്ചത് വെറും 467934 കോടി രൂപ മാത്രം എന്നാണ്. അതായത്, ഒരു ലക്ഷത്തിൽപ്പരം കോടി രൂപയുടെ വെട്ടിക്കുറക്കൽ! ഇത് പദ്ധതി ചെലവിന്റെ കാര്യം. പദ്ധതിയേതര ചെലവും ഇത് പോലെ വെട്ടിക്കുറച്ചു. അങ്ങിനെ, മൊത്തം ചെലവിൽ ഉണ്ടായ കുറവ് തന്നെ 113734 കോടി രൂപ. ഇനി, അടുത്ത വർഷത്തേക്കോ? അവിടെയും കുറവ് വരുത്തിയിരിക്കുന്നു. 2014-15 ൽ ചെലവ് ചെയ്തത് 467934 കോടി രൂപ ആയിരുന്നെങ്കിൽ, 2015-16 വർഷത്തേക്ക് ജൈറ്റ്ലി വകയിരുത്തിയിരിക്കുന്നത് 465277 കോടി രൂപ മാത്രം. അതായത്, 2657 കോടി രൂപയുടെ കുറവ്.

പ്രത്യേകം മേഖലകൾ എടുത്തു പരിശോധിച്ചാൽ, സാമൂഹ്യ മേഖലകളിലാണ് വലിയ തോതിൽ കുറവ് 2014-15 ൽ ഉണ്ടായത് എന്ന് കാണാം. പട്ടികജാതി പ്രത്യേക ഘടക പദ്ധതി (എസ്.സി.പി) എടുത്തു നോക്കാം. 2013-14 വർഷത്തിൽ എസ്.സി.പി യിൽ മൊത്തം ചെലവഴിച്ചത് 34722 കോടി രൂപ. 2014-15 ലേക്ക് വകയിരുത്തിയിരുന്നത് 50548 കോടി രൂപ. പക്ഷെ, ചെലവഴിക്കപ്പെട്ടത്‌ വെറും 33638 കോടി രൂപ. അതായത്, 16910 കോടി രൂപയുടെ വെട്ടിക്കുറക്കൽ. അടുത്ത 2015-16 വർഷത്തേക്കോ? അതാകട്ടെ, വെറും 30850 കോടി രൂപ. 2014-15 ൽ വകയിരുത്തിയ തുകയിൽ നിന്ന് പോലും കുറവ് !!

ഇനി, പട്ടികവർഗ ഉപപദ്ധതി (റ്റി.എസ്.പി) എടുക്കാം. 2013-14 ൽ ചെലവഴിച്ചത് 22039 കോടി രൂപ. 2014-15 ലേക്ക് വകയിരുത്തിയത് 32386 കോടി രൂപ. എന്നാൽ, ചെലവഴിച്ചതോ? വെറും 20535 കോടി രൂപ. അതായത്, 11851 കോടി രൂപയുടെ കുറവ്. ഇവിടെയും, അടുത്ത വർഷത്തേക്കുള്ള വകയിരിപ്പും കുറവ് തന്നെ. 2015-16 ലേക്ക് വകയിരുത്തിയിട്ടുള്ളത് വെറും 19979 കോടി രൂപ മാത്രം!

അങ്ങിനെ, എസ്.സി.പി-യും റ്റി.എസ്.പി-യും മൊത്തമെടുത്താൽ, 2014-15 വർഷത്തിൽ ദളിതർക്കും ആദിവാസികൾക്കും വകയിരുത്തിയിട്ട് ചെലവഴിക്കാതിരുന്നത് 28761 കോടി രൂപയായിരുന്നു. ഈ രണ്ടു മേഖലകളിലും 2015-16 ലേക്ക് വകയിരുത്തിയിട്ടുള്ളത് 2014-15 ലെ പുതുക്കിയ കണക്കിനേക്കാൾ 3344 കോടി രൂപ കുറവ്!

ഇനി, കുട്ടികളുടെ ക്ഷേമത്തിനായുള്ള പദ്ധതികളുടെ കാര്യമെടുക്കാം. 2014-15 ൽ വകയിരുത്തിയത് 81075 കോടി രൂപ. എന്നാൽ ചെലവഴിച്ചത്, 11188 കോടി രൂപ വെട്ടിക്കുറച്ചിട്ട്‌, 69887 കോടി രൂപ മാത്രം. 2015-16 ൽ ഈ തുക ഇനിയും കുറയാൻ പോകുകയാണ്. 2015-16 ലേക്ക് വകയിരുത്തിയിട്ടുള്ളത് 57918 കോടി രൂപ മാത്രം; അതായത്, 11969 കോടി രൂപ കുറവ്.

സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം, ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം, സ്ത്രീ-ക്ഷേമം, ഗ്രാമീണ-വികസനം, ആരോഗ്യം ഇങ്ങിനെ മറ്റു മേഖലകൾ എടുത്താലും ഇത് തന്നെ സ്ഥിതി. ഗ്രാമീണ തൊഴിലുറപ്പ് പദ്ധതിയുടെ കാര്യമാണ് ഇതിലും പരിതാപകരം. ബജറ്റ് പ്രസംഗത്തിനു രണ്ട് ദിവസം മുമ്പ് മാത്രമാണ് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോഡി തൊഴിലുറപ്പ് പദ്ധതിയെ പാർലമെന്റിൽ പരിഹസിച്ചത്‌. കഴിഞ്ഞ സർക്കാരിന്റെ പരാജയത്തിന്റെ നിലനില്ക്കുന്ന സ്മാരകമാണ് ഈ പദ്ധതിയെന്നും, പാവപ്പെട്ടവരെ കഠിനമായ ജോലി ചെയ്യിച്ചു ബുദ്ധിമുട്ടിക്കുന്ന ഒരു പദ്ധതിയാണ് ഇതെന്നും ഒക്കെയായിരുന്നു മോഡിയുടെ പ്രസംഗം. എന്നാൽ അങ്ങിനെയെങ്കിൽ ഈ പദ്ധതി നിർത്തലാക്കി കൂടേ? അതിനു ധൈര്യമില്ല. അതിനാൽ, നികുതി വരുമാനം കൂടിയാൽ ഒരു 5000 കോടി രൂപ കൂട്ടിയിടാം എന്ന ഒരു ദുർബല-വാഗ്ദാനം മാത്രമാണ് ബജറ്റിലുള്ളത്. തീർച്ചയായും, തൊഴിലുറപ്പ് പദ്ധതി വലിയ പ്രതിസന്ധിയിലാണ്. അതിനു തുടക്കം കുറിച്ചത് രണ്ടാം യു.പി.എ സർക്കാരാണ്. ഈ പദ്ധതിക്കുള്ള പണം വർദ്ധിപ്പിക്കാതെ നിർത്തിയാണ് യു.പി.എ സർക്കാർ ഈ പദ്ധതിയെ വർഷങ്ങളോളം പ്രതിസന്ധിയിലാക്കിയത്. രാജ്യമൊട്ടാകെ 4000 കോടിയോളം രൂപ വേതന-കുടിശ്ശികയായി നിർത്തിയാണ് ആ സർക്കാർ പിരിഞ്ഞു പോയത്. പുതിയ സർക്കാരോ? ആദ്യം, ഈ പദ്ധതിയിലെ "നിയമപരമായ ഉറപ്പു" എന്ന ഭാഗം മാറ്റി ഒരു ഉറപ്പില്ലാത്ത സാധാരണ ഒരു സർക്കാർ പദ്ധതിയാക്കി മാറ്റാൻ ശ്രമിച്ചു. നടന്നില്ല. പിന്നീട് 100 ദിവസം തൊഴിൽ എന്ന വകുപ്പ് എടുത്തു മാറ്റാൻ ശ്രമം നടന്നു. പിന്നീട്, വേതന-ഉപകരണ അനുപാതം 60:40 ൽ നിന്നും 51:49 ആക്കി കുറക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. ഒടുവിൽ, ഈ ബജറ്റിൽ, വകയിരുത്തൽ വർദ്ധിപ്പിക്കാതെ നോക്കൽ. ഇങ്ങിനെ നിരന്തരമായി ഈ പദ്ധതിയെ കഴുത്തു ഞെരിച്ചു കൊല്ലുക എന്ന തന്ത്രമാണ് ബി.ജെ.പി സർക്കാർ പയറ്റി കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്.

ചുരുക്കത്തിൽ, 2014-15 ൽ ധനകമ്മി 4.1 ശതമാനത്തിൽ നിർത്താൻ ജൈറ്റ്ലി ചെയ്തത് ചിലവുകൾ വലിയ തോതിൽ വെട്ടിക്കുറക്കുകയാണ്. അടുത്ത വർഷത്തേക്ക് ജൈറ്റ്ലി ലക്‌ഷ്യം വെക്കുന്നത് 3.9 ശതമാനം ധനകമ്മിയാണ്. അതിനും, അദ്ദേഹം ലക്‌ഷ്യം വെക്കുന്നത് സാമൂഹ്യ ചെലവുകൾ വെട്ടിക്കുറക്കുക എന്ന തന്ത്രമാണ്.

ഈ കുറവുകൾ എല്ലാം വരുത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും തങ്ങൾ 70000 കോടി രൂപ പുതിയതായി പൊതു-മുതൽമുടക്ക് കൊണ്ട് വരുന്നു എന്നതാണ് ജൈറ്റ്ലിയുടെ അവകാശവാദം. വെറും പൊള്ളയാണ്‌ ഈ വാദം. ഒന്നാമതായി, ചിലർ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചിട്ടുള്ളത് പോലെ, മുതൽമുടക്കിന് എത്ര ധന-വ്യാപ്തി (fiscal space) ബജറ്റിൽ ഇട്ടു വെച്ചിട്ടുണ്ട് എന്ന് നോക്കിയാൽ തീരെയില്ല എന്ന് കാണാം. ധന-കമ്മിയും റവന്യൂ-കമ്മിയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസത്തെ മുതൽമുടക്കിനുള്ള ധന-വ്യാപ്തിയായി കാണാം. ഈ വ്യത്യാസം 2014-15 ൽ ജി.ഡി.പിയുടെ 1.2 ശതമാനം ആയിരുന്നു. എന്നാൽ, 2015-16 ൽ ഈ വ്യത്യാസം വർദ്ധിക്കുന്നതിനു പകരം കുറയുകയാണ്; 1.1 ശതമാനം മാത്രം (ധനകമ്മി 3.9 ശതമാനവും റവന്യൂകമ്മി 2.8 ശതമാനവും). 2017-18 ആകുമ്പോഴേക്കും ഈ വ്യത്യാസം ഇനിയും ചുരുങ്ങി 1 ശതമാനം മാത്രമാകും. പിന്നെയെവിടെ നിന്നാണ് മുതൽമുടക്കുണ്ടാവുക? രണ്ടാമതായി, എവിടെയൊക്കെ, എങ്ങിനെയൊക്കെയാണ് ഈ പൊതു-മുതൽമുടക്ക് ഉണ്ടാവുക എന്നതിനെ പറ്റി ഒരു ധാരണയും ബജറ്റിലില്ല. വെറുതെ വാക്കുകൾ കൊണ്ടുള്ള കളി മാത്രമാണ് ബജറ്റ് പ്രസംഗത്തിൽ ഉടനീളം.

നികുതി വരുമാനം

ധനകമ്മി 4.1 ശതമാനത്തിൽ നിർത്തുന്നതിനു വേണ്ടി ചെലവുകൾ കുറക്കാൻ ജൈറ്റ്ലി ഒരു അമാന്തവും കാണിച്ചിട്ടില്ല. എന്നാൽ, ഇതേ ആവേശം നികുതി പിരിക്കുന്നതിൽ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ ഈ ചെലവു-വെട്ടിക്കുറക്കൽ വേണ്ടി വരുമായിരുന്നില്ല. 2014 ജൂലായിലെ ബജറ്റിൽ ജൈറ്റ്ലി ലക്‌ഷ്യം വെച്ചതു ജി.ഡി.പിയുടെ 10.6 ശതമാനം നികുതിയായി പിരിക്കും എന്നായിരുന്നു. എന്നാൽ, ഈ ബജറ്റിലെ കണക്കു കാണിക്കുന്നത് ജി.ഡി.പിയുടെ 9.9 ശതമാനം മാത്രമേ നികുതിയായി പിരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞുള്ളു എന്നാണ്. ഇവിടെയാണ്‌ ബജറ്റിന്റെ വർഗ-സ്വഭാവം വെളിപ്പെട്ടു വരുന്നത്. പണക്കാർക്കും കോർപ്പറേറ്റ് മുതലാളിമാർക്കും വലിയ തോതിൽ നികുതി ഇളവുകൾ നല്കുകയും, അവരിൽ നിന്ന് നികുതികൾ പിരിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്തതാണ് ഇത്തരത്തിൽ നികുതി വരുമാനം വളരാതിരിക്കാൻ കാരണം. ബജറ്റിനോപ്പം വരുന്ന ഒരു രേഖയാണ് വിവിധ നികുതിയിളവുകൾ കാരണം സർക്കാരിന് നഷ്ടം വന്ന നികുതിവരുമാനത്തിന്റെ കണക്ക്. നേരിട്ടുള്ള നികുതികൾക്ക് മേൽ (അതായത്, വരുമാനത്തിന്മേലുള്ള നികുതിയും കോർപ്പോറേറ്റ് നികുതിയും ഒരുമിച്ചു) ഇളവുകൾ നല്കിയത് കാരണം 2013-14 ൽ 93047 കോടി രൂപ നഷ്ടമായിരുന്നു. ഇത്, 2014-15 ൽ ഒരു ലക്ഷത്തിൽപ്പരം കോടി രൂപയായി വർദ്ധിച്ചു. എക്സൈസ്, കസ്റ്റംസ് നികുതികൾക്ക് മേൽ നല്കിയ ഇളവുകൾ കാരണം 2013-14 ൽ നഷ്ടപ്പെട്ടത് 4.56 ലക്ഷം കോടി രൂപ. ഇത് 2014-15 ൽ വർദ്ധിച്ചു 4.86 ലക്ഷം കോടി രൂപയായി കൂടി. അങ്ങിനെ, മൊത്തത്തിൽ, നഷ്ടപ്പെട്ട നികുതികൾ 2013-14 ൽ 5.49 ലക്ഷം കോടി രൂപയായിരുന്നുവെങ്കിൽ, 2014-15 ൽ അത് വർദ്ധിച്ചു 6 ലക്ഷം കോടി രൂപയായി. ഇത് ഇന്ത്യയുടെ മൊത്തം ധനകമ്മിയേക്കാൾ കൂടുതലാണ് എന്നതാണ് രസകരം. ഈ നികുതിയുടെ ഒരു ഭാഗമെങ്കിലും പിരിച്ചെടുക്കാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നുവെങ്കിൽ സാമൂഹ്യ മേഖലകളിൽ ജൈറ്റ്ലി വരുത്തിയ ചെലവുകളുടെ വെട്ടിക്കുറക്കൽ ഒഴിവാക്കാമായിരുന്നു.

കോർപ്പറേറ്റ്കളിൽ നിന്ന് കഴിഞ്ഞ വർഷം നികുതികൾ പിരിച്ചെടുത്തില്ല എന്ന് മാത്രമല്ല, അടുത്ത വർഷത്തേക്കുള്ള നികുതി വ്യവസ്ഥയിലും അവർക്ക് ഒട്ടേറെ ഇളവുകൾ ജൈറ്റ്ലി ബജറ്റിൽ നല്കിയിരിക്കുന്നു. അതിലേറ്റവും പ്രധാനം കോർപ്പറേറ്റ് നികുതികൾ 30 ശതമാനത്തിൽ നിന്ന് 25 ശതമാനമായി കുറച്ചതാണ്. ബജറ്റ് പ്രസംഗത്തിൽ, ഇത്തരത്തിൽ നികുതികൾ കുറച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും മറ്റു പല കോർപ്പറേറ്റ് നികുതി ഇളവുകളും ഇല്ലാതാക്കുമെന്നും ജൈറ്റ്ലി പറയുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ, ഏതൊക്കെ ഇളവുകളാണ് ഇല്ലാതാക്കാൻ പോകുന്നത് എന്ന് പറയുന്നുമില്ല. കോർപ്പറേറ്റ് നികുതി വരുമാനം കുറയാതെ നിർത്തും എന്ന് പറഞ്ഞിട്ടുമില്ല. അതായത്, വലിയ തോതിലുള്ള വരുമാന-നഷ്ടമാണ് ഇത് വഴി സർക്കാരിന് ഉണ്ടാകാൻ പോകുന്നത് എന്നർത്ഥം.

ഇവിടെ ഒരു വിശദീകരണം ആവശ്യമാണ്‌. കോർപ്പറേറ്റ് നികുതി നിരക്കുകൾ രണ്ടു തരമുണ്ട്: നിശ്ചിതമായ (stated) നിരക്കും യഥാര്‍ത്ഥത്തിലുള്ള (effective) നിരക്കും. വ്യത്യാസം എന്തെന്നാൽ, നിശ്ചിതമായ നിരക്ക് പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ചില ഇളവുകൾ നല്കി യഥാര്‍ത്ഥത്തിലുള്ള നിരക്കേ ഈടാക്കാറുള്ളൂ. ഓ.ഈ.സി.ഡി രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള കണക്കുകൾ നോക്കിയാൽ, നിശ്ചിത നികുതി നിരക്ക് 30 ശതമാനവും യഥാർത്ഥ നികുതി നിരക്ക് 27 ശതമാനവും ആണ്. ഇന്ത്യയിൽ നിശ്ചിത നികുതി നിരക്ക് 30 ശതമാനവും യഥാർത്ഥ നികുതി നിരക്ക് 23 ശതമാനവും ആണ്. അതായത്, ഇന്ത്യയിൽ 30 ശതമാനം കോർപ്പറേറ്റ് നികുതി ഉണ്ടെങ്കിലും, 23 ശതമാനം മാത്രമേ ശരാശരിയായി പിരിക്കാറുള്ളൂ. അതായത്, ഇന്ത്യയിലെ യഥാർത്ഥ കോർപ്പറേറ്റ് നികുതി നിരക്ക് വികസിത രാജ്യങ്ങളിലെ കോർപ്പറേറ്റ് നികുതി നിരക്കിനേക്കാൾ ഇപ്പോൾ തന്നെ കുറവാണ്. ശരാശരി നികുതി നിരക്ക് 23 ശതമാനം ആണെങ്കിലും, വലിയ കോർപ്പറേറ്റ് കമ്പനികൾ ഇതിലും കുറവേ നികുതി നല്കാറുള്ളൂ (മാർച്ച്‌ രണ്ടിലെ "ബിസിനസ് സ്റ്റാൻഡേർഡ്" പത്രം കാണുക). ഉദാഹരണത്തിന്, ഐഡിയ ടെലികോം കമ്പനി നല്കുന്നത് 17 ശതമാനം നികുതി മാത്രം. ഇമാമി എന്ന എഫ്.എം.സി.ജി കമ്പനി നല്കുന്നത് 13.9 ശതമാനം നികുതി മാത്രം. മഹിന്ദ്ര ആൻഡ്‌ മഹിന്ദ്ര എന്ന വാഹന കമ്പനി നല്കുന്നത് 8 ശതമാനം നികുതി മാത്രം. അഡാനിയുടെ തുറമുഖ കമ്പനി നല്കുന്നത് 4.6 ശതമാനം നികുതി മാത്രം. ജിണ്ടാൽ സ്റ്റീൽ കമ്പനി നല്കുന്നത് 1.2 ശതമാനം നികുതി മാത്രം.

ഈ കമ്പനികളുടെ നികുതി നിരക്ക് കൂട്ടണം എന്ന ആവശ്യത്തിൽ ജൈറ്റ്ലിക്കു പ്രത്യേകിച്ചു താൽപ്പര്യമൊന്നുമില്ല. എന്നാൽ, ഇന്ത്യയിലെ കോർപ്പറേറ്റ് നികുതി നിരക്ക് അഞ്ച് ശതമാനം കണ്ട് കുറയ്ക്കാൻ വലിയ ആവേശവും. അപ്പോൾ, യഥാർത്ഥ കോർപ്പറേറ്റ് നികുതി നിരക്ക് 23 ശതമാനത്തിൽ നിന്നും വീണ്ടും കുറയുമെന്നർത്ഥം. അങ്ങിനെ, ലോകത്ത് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ കോർപ്പറേറ്റ് നികുതി നിരക്കുള്ള രാജ്യമായി ഇന്ത്യയെ മാറ്റാനുള്ള ശ്രമമാണ് മോഡി സർക്കാരിന് വേണ്ടി ജൈറ്റ്ലി നടത്തുന്നത്. ഇതിനെ മോഡിയുടെ തന്നെ "മേക് ഇൻ ഇന്ത്യ" എന്ന പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി കാണണം. ഇന്ത്യയിൽ ഉത്പാദനം നടത്താൻ വിദേശ കമ്പനികൾ വരണമെങ്കിൽ അവർക്ക് ഒട്ടേറെ ഇളവുകൾ നല്കണം. കോർപ്പറേറ്റ് നികുതി കുറച്ചു കഴിഞ്ഞു. ഇതിനൊപ്പം, ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കൽ നിയമം കൂടുതൽ ഉദാരമാക്കാൻ ഒരു കർഷക-വിരുദ്ധ ബിൽ അവതരിപ്പിച്ചു കഴിഞ്ഞു. ബി.ജെ.പി ഭരിക്കുന്ന പല സംസ്ഥാനങ്ങളിലും തൊഴിൽ നിയമങ്ങൾ പരിഷ്ക്കരിക്കാനും തൊഴിലാളി യൂണിയനുകളെ നിയന്ത്രിക്കാനും നിയമങ്ങൾ കൊണ്ട് വന്നു കഴിഞ്ഞു. അങ്ങിനെ, പരിപൂർണമായും കോർപ്പറേറ്റ്കൾക്കുള്ള ഇളവുകളിൽ അടിസ്ഥാനമാക്കിയ ഒരു സാമ്പത്തിക തന്ത്രമാണ് "മേക് ഇൻ ഇന്ത്യ" എന്നത്. ഈ ബജറ്റ് കോർപ്പറേറ്റ് നികുതിയിളവ് വഴി അതിലേക്കുള്ള ഒരു പ്രധാന സംഭാവന നല്കുന്നു.

എവിടെ നിന്നും പിരിക്കാം?

ഏതൊക്കെ സ്രോതസ്സുകളായിരുന്നു കൂടുതൽ നികുതി പിരിക്കാൻ ജൈറ്റ്ലിക്കു മുമ്പിൽ തുറന്ന് കിടന്നിരുന്നത്? ആദ്യമായി, ഇന്ത്യയിൽ ഇത് വരെയും കൊണ്ട് വന്നിട്ടില്ലാത്ത നികുതിയാണ് പാരമ്പര്യ-സ്വത്ത് നികുതി (inheritance tax). അതായത്, ഒരു നിശ്ചിത അളവിൽ കൂടുതൽ സ്വത്ത് കൈവശം വെച്ചിരിക്കുന്നവർ അത് മക്കൾക്കോ മറ്റുള്ളവർക്കോ മരണശേഷം കൈമാറുമ്പോൾ, ഒരു നികുതി കൊടുക്കണം. എല്ലാ വികസിത രാജ്യങ്ങളിലും ഈ നികുതിയുണ്ട്. എന്നാൽ ഇന്ത്യയിൽ മാത്രമില്ല. രണ്ടാമതായി, സ്റ്റോക്ക്‌ വിപണികളിൽ നിന്നും ലഭിക്കുന്ന വരുമാനമാണല്ലോ മൂലധന-കച്ചവട നേട്ടം (capital gains). ഇങ്ങിനെ കിട്ടുന്ന നേട്ടം രണ്ടു തരമുണ്ട്: ഹ്രസ്വകാല നേട്ടവും ദീർഘകാല നേട്ടവും. ഹ്രസ്വകാല നേട്ടത്തിന്മേൽ ഒരു ചെറിയ നികുതിയുണ്ടെങ്കിലും, ദീർഘകാല നേട്ടത്തിന്മേൽ ഇന്ത്യയിൽ നികുതിയില്ല. മറ്റു രാജ്യങ്ങളിൽ ദീർഘകാല നേട്ടം വരുമാനത്തിന്റെ ഭാഗമായി കൂട്ടി, അതിന്മേൽ വരുമാന-നികുതി ചുമത്താറാണ് ചെയ്യുന്നത്. ഇത് ഇന്ത്യയിലും കൊണ്ട് വരണമെന്ന് ഏറെക്കാലമായി തന്നെ ആവശ്യമുണ്ട്. ഇതും ജൈറ്റ്ലിക്കു പഥ്യമല്ല. കാരണം, സ്റ്റോക്ക്‌ വിപണികൾ പിണങ്ങും. മൂന്നാമതായി, ഇന്ത്യയിൽ നികുതി കൊടുക്കാതിരിക്കാനുള്ള ഒരു പ്രധാന മാർഗം "വിഭജിക്കാത്ത ഹിന്ദു കുടുംബം" എന്ന നിയമപരമായ രൂപം ഉപയോഗിക്കലാണ്. വിഭജിക്കാത്ത ഹിന്ദു കുടുംബം എന്നത് ഒരു കമ്പനിയായി ഇന്ത്യയിൽ നിയമപരമായി നിർവചിക്കാം. ഈ കമ്പനി സാധാരണയായി ബിസിനസ് ചെയ്യുന്ന ഒരു ഹിന്ദു കുടുംബം ആയിരിക്കും. ഈ കുടുംബത്തിനുള്ള ഏതൊരു വരുമാനവും ആ കുടുംബത്തിന്റെ നാഥൻ അതിന്റെ അംഗങ്ങൾക്ക് വീതിച്ചു നൽകിയാൽ, അങ്ങിനെ ആ അംഗങ്ങൾക്ക് കിട്ടുന്ന വരുമാനത്തിന്മേൽ നികുതിയില്ല. ഈ സ്ഥിതി മാറ്റണം എന്നത് ഏറെ കാലമായുള്ള ഒരു ആവശ്യമാണ്‌. ഇത്തരത്തിൽ ഒട്ടേറെ സ്രോതസ്സുകൾ ഉണ്ടായിട്ടും, ജൈറ്റ്ലി അതൊന്നും തന്നെ തേടുകയേ ഉണ്ടായിട്ടില്ല. വീണ്ടും ഈ സർക്കാരിന്റെ വർഗ-സ്വഭാവം തന്നെയാണ് ഇവിടെയും വെളിപ്പെടുന്നത്.

സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പണമോ?

സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പണം താൻ കൈമാറിയിട്ടുണ്ട് എന്ന ഒരു അവകാശവാദവും ജൈറ്റ്ലി ബജറ്റിൽ മുന്നോട്ടു വെച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതും പൊള്ളയാണ്‌. പതിനാലാം ധനകാര്യ കമ്മീഷന്റെ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, ചിലവഴിക്കാൻ പൂർണ സ്വാതന്ത്ര്യത്തോടെ (untied funds), സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പണം നല്കണം എന്ന് നിർദേശമുണ്ട്. ഇത് ജൈറ്റ്ലിയുടെ ഔദാര്യമൊന്നുമല്ല. അങ്ങിനെ, 62 ശതമാനം പണം ഇപ്പോൾ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് കിട്ടണം. കേന്ദ്രം സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് കൊടുക്കുന്ന പണം രണ്ടു തരമുണ്ട്. ഒന്ന്, പൊതു നികുതികളിൻ മേൽ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ പങ്ക്. രണ്ട്, കേന്ദ്രം സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് നല്കുന്ന ധനസഹായം (central assistance). എന്താണ് ഉണ്ടായിട്ടുള്ളത്? ആദ്യത്തേത് കൂട്ടേണ്ടി വന്നു; അതിനാൽ, രണ്ടാമത്തേത് കുറച്ചു. പൊതു നികുതികളിൻ മേൽ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ പങ്ക് ജി.ഡി.പിയുടെ 1.05 ശതമാനം കണ്ടു ഉയർന്നു (ഇതാണ് ധനകാര്യ കമ്മീഷന്റെ നിർദേശം). എന്നാൽ, അതേ സമയം, സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് നല്കുന്ന ധനസഹായം ജി.ഡി.പിയുടെ 0.75 ശതമാനം കണ്ടു കുറച്ചു. അങ്ങിനെ, സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് അറ്റാദായം ജി.ഡി.പിയുടെ വെറും 0.3 ശതമാനം. ഒരു കൈ കൊണ്ട് കൊടുക്കാൻ നിർബന്ധിതനാവുക, എന്നാൽ മറ്റേ കൈ കൊണ്ട് തിരിച്ചു വാങ്ങുക എന്ന കുടിലതന്ത്രമാണ് ഇവിടെ ജൈറ്റ്ലി പ്രയോഗിച്ചത്. എന്നിട്ട്, തങ്ങൾ കൂടുതൽ പണം സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് നൽകി എന്ന പൊള്ളയായ അവകാശവാദവും.

ഉപസംഹാരം

ഇക്കാരണങ്ങൾ കൊണ്ട് തന്നെയാണ് പറയേണ്ടി വരുന്നത്: ജൈറ്റ്ലിയുടെ ബജറ്റ് പൂർണമായും ഒരു കോർപ്പറേറ്റ് ബജറ്റാണെന്ന്. കോർപ്പറേറ്റ്കൾക്ക് കൂടുതൽ ഇളവുകൾ നല്കുക എന്ന ഒരു ഒറ്റ തന്ത്രത്തിൽ ഊന്നി, സാമ്പത്തിക വളർച്ച കൈവരിക്കാനാണ് ശ്രമം. പൊതു-മുതൽമുടക്ക് കൂട്ടും എന്നൊക്കെയുള്ളത് അർത്ഥമില്ലാത്ത പൊങ്ങച്ചങ്ങൾ മാത്രം. മറുവശത്ത്‌, ദരിദ്രർക്ക്, പ്രത്യേകിച്ചു ദളിതർ, ആദിവാസികൾ, കുട്ടികൾ എന്നിവർക്ക്, ഉള്ള ചെലവുകൾ ഭീമമായി തന്നെ കഴിഞ്ഞ വർഷം വെട്ടിക്കുറച്ചു; മാത്രമല്ല, അടുത്ത വർഷത്തേക്കുള്ളതും വെട്ടിക്കുറച്ചിരിക്കുന്നു. നല്ല നാൾ (അച്ഛേ ദിൻ) വരും എന്ന വാഗ്ദാനമായിരുന്നല്ലൊ മോഡിയുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ തുരുപ്പ്ചീട്ട്. നല്ല നാൾ കോർപ്പറേറ്റ്കൾക്ക് മാത്രം എന്ന് ഇടതുപക്ഷം അന്ന് പറഞ്ഞത് ദിനംപ്രതി കൂടുതൽ വ്യക്തമായി വരുന്നു.

(ചിന്ത വാരികക്ക് വേണ്ടി എഴുതിയത്; www.chintha.in)

Jaitley's budget sharply cuts spending for the poor

R. Ramakumar

The devil, they say, is in the details. There is a world of difference between the budget speech of Arun Jaitley, peppered with smart announcements, and the real numbers in the budget documents. An closer examination would reveal that Jaitley's is a budget for the rich and the corporate houses; the expenditures on the poor have been massively cut.

Take the macro fiscal stance of the budget. The rate at which Jaitley wants to reduce the fiscal deficit between 2014-15 and 2017-18 is higher than the rate at which he expects the share of gross tax revenues in GDP to rise. In other words, expenditures have to be cut. In the last year's budget, Jaitley had proudly accepted the “very difficult task” of cutting the fiscal deficit to 4.1 per cent in 2014-15 from his predecessor P. Chidambaram. Jaitley promised to pick up the thread from where Chidambaram left. In my last budget analysis in Asian Age, dated 12th July 2014, I had forecast that expenditure compression would be acute in the social sectors till 2016-17. Data from this year's budget documents vindicate that stance.

Budget documents show that Jaitley's first year as Finance Minister was marked by gigantic expenditure cuts. Take the total plan expenditure by adding central plan expenditure and central assistance to States. For 2014-15, the total plan expenditure budgeted was Rs 575,000 crore. However, the revised plan expenditure figure is only Rs 467,934 crore: a massive decline over budget estimates by Rs 107,066 crore. Non-plan expenditure also fell, and thus the total expenditure declined over the budget estimates by Rs 113,734 crore in 2014-15. In this budget, Jaitley has proposed an additional cut in plan expenditure from Rs 467,934 crore in 2014-15 to Rs 465,277 crore in 2015-16, which is a decline by Rs 2,657 crore.

Specific social sectors experienced sharp falls in expenditures in 2014-15, if we compare budgeted and revised expenditure figures. Under the Scheduled Castes Sub-Plan (SCP), Rs 34,722 crore was spent in 2013-14. The budgeted figure for 2014-15 was Rs 50,548 crore, but the actual amount spent by Jaitley was just Rs 33,638 crore. Or Rs 16,910 crore less. The budgeted amount for the next year is even lower: only Rs 30,850 has been budgeted under SCP in 2015-16. If we consider the Tribal Sub-Plan (TSP), Rs 22,039 crore was spent in 2013-14 and Rs 32,386 was budgeted for in 2014-15. However, the actual spending in 2014-15 was only Rs 20,535 crore, or Rs 11,851 less. Here again, the budgeted amount for 2015-16 is lower than for 2014-15 at Rs 19,979 crore.

Taking SCP and TSP together, Rs 28,761 crore was left unspent in 2014-15 and compared to the revised estimates for 2014-15, the budgeted expenditure for 2015-16 is lower by Rs 3,344 crore.

Take expenditure on schemes for the welfare of children. The budgeted amount in 2014-15 was Rs 81,075 crore. However, the actual amount spent was lower by Rs 11,188 crore at Rs 69,887 crore. In 2015-16, this amount is to fall sharply again: only Rs 57,918 crore is budgeted for the welfare of children. Or Rs 11,969 crore less.

The multiple cuts in expenditure in 2014-15 were largely to meet the fiscal deficit target of 4.1 per cent, which has been successfully achieved. While Jaitley worked hard to cut budgeted expenditures to meet this target, he failed to replicate this success on the tax revenue front. The target for the gross tax revenue for 2014-15 was 10.6 per cent of the GDP in Jaitley's first budget. The revised estimates for 2014-15 put the gross tax revenue at just 9.9 per cent of the GDP. Tax exemptions to the rich and the corporate houses have played no small role in this failure of Jaitley. The revenue foregone from incentives in direct taxes (both corporate and personal income tax) is estimated to rise from Rs 93,047 crore in 2013-14 to Rs 102,833 crore in 2014-15. The revenue foregone from excise and customs duties is estimated to rise from Rs 456,937 in 2013-14 crore to Rs 486,452 crore in 2014-15. Together, the total revenue foregone is estimated to rise from Rs 549,984 crore in 2013-14 to Rs 589,285 crore in 2014-15. Given his failure in mopping up tax revenues, it is no surprise that Jaitley had to cut social sector expenditures across the board.

Jaitley did not just fail to mobilise adequate tax revenues last year; he has also reduced corporate tax rates from 30 per cent to 25 per cent over the next four years. As Jaitley himself admitted, even though the corporate tax rate was 30 per cent, the effective corporate tax rate was only 23 per cent in India. That, however, did not prevent him from cutting the rates even further. He also deferred the implementation of the GAAR by more than two years. At the same time, Jaitley has left out various other sources of taxing the rich. He could have brought in a well-designed inheritance tax system or a tax on capital gains. He could have amended laws related to the Hindu Undivided Family, which is one of the major instruments of tax evasion.

Jaitley's increase in allocations for the MGNREGS, although conditional and meagre by Rs 5000 crore, is effectively a rejection of Prime Minister's statement in the Parliament that it was a monument of the earlier government's failure. Indeed, the drawbacks of MGNREGS have largely to do with the rather stagnant allocations to the scheme under the UPA-2 regime. However, over the last one year, the Modi government has pro-actively squeezed the scheme of funds, apart from trying to strangle it through changes in guidelines. On the one hand, the small rise in allocation for the scheme is an admission from Jaitley that the scheme that demanded the workers to dig holes, as his Prime Minister derided it, actually did benefit them. On the other hand, in real terms, the meagre rise in allocation for the scheme is totally insufficient.

To be sure, Jaitley's is a thorough pro-corporate budget, which aims at a corporate-led growth path. The statements on public investment-based stimuli are nothing but hollow if we closely follow the numbers. The expenditures for the poor, particularly the Dalits, Adivasis and children, were sharply cut in 2014-15, and are budgeted to fall further in 2015-16. Promises of acche din for the poor, it turns out, were just one more political jumla!

Arun Jaitley's Budget 2014-15, or a UPA-3 budget?

R. Ramakumar

The first budget of the Narendra Modi government, in its core thrust, represents continuity with the UPA-2 government's economic policy. In fact, Arun Jaitley's budget presents nothing innovative at all in the way it intends to deal with the challenges of low growth, high inflation and the persistence of socio-economic backwardness. His is a fall back on the old and failed strategy: contain fiscal policy, hope that it would pull down interest rates and encourage private investment, and place emphasis on foreign capital inflows to revive growth.

In his speech, Jaitley did not hide his awe for his predecessor with regard to fiscal consolidation. After stating that P. Chidambaram had set a “very difficult task” of cutting fiscal deficit to 4.1 per cent in 2014-15, Jaitley put forward his own road map for the next three years. Between 2013-14 and 2016-17, the fiscal deficit is to fall from 4.6 per cent to 3 per cent; and the revenue deficit is to fall from 3.3 per cent to 1.6 per cent. Such fiscal consolidation is to take place with no comparable rise in revenues, which would have been a progressive and expenditure-neutral road map. Gross tax revenue is targeted to rise only moderately from 10.2 per cent in 2013-14 to 11.2 per cent in 2016-17. In other words, Jaitley's fiscal consolidation path would be marked by sharp expenditure compression till 2016-17.

Expenditure cuts had begun during the last two years of the UPA-2 government itself. Between 2012-13 and 2013-14, the tax to GDP ratio fell from 10.2 per cent to 10.0 per cent, mainly on account of a fall in central excise collections by Rs 6,376 crore. The UPA-2 government also gave significant tax concessions to the corporates and the rich. If Rs 566,234 crore was the total revenue foregone in 2012-13, the total revenue foregone in 2013-14 was higher at Rs 572,924 crore. To cover for the losses in revenue, Chidambaram cut expenditures across the board; for 2013-14, the revised estimates on a variety of expenditure heads are lower than the budgeted estimates. He also aimed to disinvest heavily to open a regular channel that would fund public spending. In 2013-14, Chidambaram raised Rs 21,992 crore from disinvestment proceeds. However, in an election year, there were limits to disinvestment.

Jaitley's promise is to pick up the threads from where Chidambaram left. First, for 2014-15, Jaitley has promised an intensive disinvestment policy to raise non-debt generating revenues, and is hoping to raise Rs 55,000 crore in 2015-16 and 2016-17. In the public banking sector, Jaitley has opened the doors of a “creeping privatisation” policy by allowing them sale of shares to raise their capital requirements. Thus, the Modi government wants to step up the privatisation policy of the UPA-2 government to a totally new plane. Secondly, Jaitley also wishes to continue the go-slow policy on the question of charging retrospective taxes on corporate houses. By all accounts, he has assured them of a soft scrutiny mechanism by the CBDT before any action. Thirdly, Jaitley has signalled that he would continue compressing expenditures to bolster his road map for fiscal consolidation.

In the social and economic sectors, expenditure compression is likely to be acute in 2014-15. While the Modi government has kept most central schemes intact, the allocations to these schemes have either fallen or are stagnant. In the National Rural Livelihood Mission (NRLM), if the expenditure in 2013-14 was Rs 2371.30 crore, the budgeted allocation for 2014-15 is only marginally higher at Rs 2486 crore. The budget for the National Rural Empployment Guarantee Scheme has risen by just Rs 364 crore: from Rs 33,000 crore in 2013-14 to Rs 33,364 crore in 2014-15.

In addition, Jaitley has promised that subsidies would be “more targeted”. Targeting of subsidies is always a code for expenditure cuts. While the food subsidy is to rise by about Rs 23,000 crore, thanks to an entitlement-based Act, other subsidies are to be limited. For instance, petroleum subsidy is to fall from Rs 85,480 crore in 2013-14 to Rs 63,427 crore in 2014-15: a decline of Rs 22,053 crore. Fertiliser subsidy is to rise only marginally by Rs 4999 crore, from Rs 67,971 crore in 2013-14 to Rs 72,970 crore in 2014-15. Within fertilisers, there appears to be a rise in urea subsidy and a fall in subsidies for potash (K) and phosphoric (P) fertilisers. Between 2013-14 and 2014-15, while the overall fertiliser subsidy is to rise by Rs 4,999 crore, subsidy on urea is to rise by Rs 9,500 crore and the subsidy on decontrolled fertilisers is to fall by Rs 4,757 crore. Such a policy is likely to increase the relative prices of P and K fertilisers compared to urea, and lead to further imbalances in the N:P:K application ratio by farmers.

Finally, if Chidambaram focussed all his energies on inviting foreign capital to boost economic growth, Jaitley has promised not to be left behind. He has increased the cap of FDI in the defense sector from 26 per cent to 49 per cent. The FDI cap in the insurance sector has also been increased from 26 per cent to 49 per cent. FDI is also sought to be given a major share of the pie in the highly speculative real-estate sector. In the name of developing Smart Cities, the requirement of the built-up area for FDI has been reduced from 50,000 square metres to 20,000 square metres. The capital conditions for FDI in this sector has also been reduced from USD 10 million to USD 5 million.

In sum, the first budget of the Modi government could also be billed as the possible first budget of a UPA-3 government. In my analysis of the UPA's last full budget in the Asian Age, dated 1st March 2013, I had argued that Chidambaram's was “a poll calculation gone wrong”. The UPA was taught a harsh lesson by India's people in May 2014. The Modi government, once in power, seems intent on treading the same path. It is just a reaffirmation that there are no differences at all between the economic policies of the UPA and the NDA.